EERBEEK – In de provincie wordt met verbazing en ongeloof gereageerd op het besluit van het kabinet dat gemeenten de opslag van staalslakken niet zelf mogen afhandelen. Wethouder Pouwel Inberg van Brummen noemt dit ‘verschrikkelijk’.
Op de voormalige stortplaats in Eerbeek ligt 230.000 ton staalslakken. Staalslakken zijn een restproduct van Tata Steel in IJmuiden dat gebruikt wordt in de bouw. Maar als staalslakken in aanraking komen met water komen schadelijke stoffen vrij en die komen in de bodem terecht.
Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat Annet Bertram (CDA) meldde vandaag dat een taskforce zich gaat buigen over landelijke regels. Daarmee frustreert ze onder meer de gemeenteraad van Brummen die in november een motie aannam die wethouder Inberg vraagt het gebruik van staalslakken te verbieden. Gemeentelijk beleid is er nog niet.
Gang naar de rechter
“Ik ben zeer verbaasd en als we het niet zelf mogen regelen dan is dat verschrikkelijk”, reageert Inberg (GroenLinks). “Als de gemeenteraad vasthoudt aan de motie, dan heb ik die uit te voeren. Ook als het Rijk me wil dwingen niets te doen.” Hij zegt een gang naar de rechter niet te schromen ‘als het zover komt’ en een bedrijf staalslakken zegt te willen gebruiken.
Fractievoorzitter Charlotte de Roo van GroenLinks in Provinciale Staten van Gelderland vindt een taskforce ‘een gepasseerd station’. “Die fase zijn we allang voorbij. Kom op, jongens. Er is al zoveel onderzoek gedaan naar dit spul. Er is meer dan genoeg informatie dat staalslakken slecht zijn.”
Haar fractie bereidt een brief voor waarin ze de Gelderse politiek oproept samen met andere provincies vanuit Het Interprovinciaal Overleg ‘één front te vormen tegen Den Haag’.
De Roo ziet ook kansen voor bedrijven om het staalslakkenprobleem aan te pakken. Ze refereert aan de lekkende vaten blusschuim in Doetinchem. Een bedrijf ontwikkelde een techniek om PFAS in klei om te zetten in schone bakstenen. “Zoiets zou je ook moeten kunnen bedenken met staalslakken. Daar moeten we ons als provincie voor inzetten.”
'Dit is ronduit schandelijk'
Corine Kopenga is van Stichting Natuurlijk Schoon Eerbeek. “Dit is ronduit schandelijk en in strijd met de Europese richtlijn die we hebben waarin staat dat nuttig toepassen van afvalstoffen uitsluitend mag plaatsvinden zonder schade voor de volksgezondheid en zonder nadelige gevolgen voor het milieu”, zegt Kopenga. “Daarbij is benadrukt dat het géén risico’s mag hebben voor de lucht, de bodem en het (grond)water, fauna en flora en natuur en landschapsschoon. En dat gebeurt nu niet. ”
Ze gaat nog een stapje verder: “Dit is gedrag van een criminogene overheid. De landelijke overheid kiest hier overduidelijk partij voor de industrie en tegen gezondheid op 1 en tegen een gezond leefmilieu. En ze gaat nu de lagere overheden de wet voorschrijven die niet bestaat.”
De gemeente Brummen liet de GGD Noord- en Oost-Gelderland onderzoek doen naar het risico van de opslag van staalslakken. Omwonenden hadden daar jaren om gevraagd nadat in de opslag in 2019 was begonnen.
Zorgen bij omwonenden
Marjan de Jong woont 500 meter van de stortplaats in Eerbeek. Ze is bezorgd. “Ik heb een moestuin en ik twijfel of ik groente moet gaan telen. Ik wil eigenlijk eerst bodemonderzoek laten doen.”
Als ze besluit prei, bonen, bieten, koolrabi en paksoi te verbouwen, dan gaat ze dat in bakken doen. “Dan komen die niet in contact met de bodem.” Wethouder Inberg schat in dat dit geen kwaad kan. “Zolang ze maar gaan grondwater voor de moestuin gebruikt. Regenwater kan wel.”
Bob Jelsma woont in het Palisiumpark in Eerbeek. “Het is hooguit driehonderd meter van de staalslakkenbult. Ik heb bloedneuzen sinds ze hier met die staalslakken zijn gaan rijden. Ik fiets graag maar ik ga daar niet meer langs. Want dan gebeurt het weer.”
Voor zover hij weet hebben andere bewoners van het park niet dezelfde klachten. “Van mijn huisarts krijg ik het advies vaseline te smeren om het slijmvlies in de neus te beschermen.”
Afdekken staalslakken begonnen; moet doorlekken schadelijke stoffen tegengaan
Bakstenen van PFAS-klei: ‘Zo schoon, je kan er zelfs aan likken’
Zorgen om ‘vervuilende’ staalslakken op vuilstort in Eerbeek
