Omwonenden opnieuw in onzekerheid over staalslakken: ‘Onmenselijk’

De taluds zijn al afgedicht
De taluds zijn al afgedicht

EERBEEK – Het is nog volstrekt onduidelijk wat het faillissement van papierfabriek Folding Boxboard in Eerbeek betekent voor het afdekken van de bult met staalslakken in het dorp. Dat bleek nadat Statenlid Charlotte de Roo (GroenLinks) vragen stelde aan provinciebestuurder Ans Mol, naar aanleiding van berichtgeving van Omroep Gelderland. Het afdekken is nodig omdat er stoffen uit de staalslakken in de natuur zijn terechtgekomen.

Mol geeft aan te snappen dat het afwerken van de bult met staalslakken, die gebruikt werden om het afval van de papierfabrieken af te dichten, belangrijk is voor omwonenden. Zij heeft alleen nog onvoldoende informatie om alle consequenties op dit moment te overzien. “Ik kan niet meer dan zeggen dat het onze aandacht heeft.”

'Hebben geen inzicht'

Formeel valt de verantwoordelijkheid voor het afdekken van de staalslakken onder een ander bedrijf: Stort Doonweg. Dat is niet failliet, legt Mol uit. Maar het failliete Folding Boxboard is wel aandeelhouder en bestuurder van Stort Doonweg.”Het lastige is dat wij geen inzicht hebben in de financiële situatie van dat bedrijf.”

Normaal gesproken gaat zij ervan uit dat wanneer zij een vergunning verleent, zoals voor het afdekken van de staalslakken, er ook voldoende financiële middelen aanwezig zijn om de uitvoering af te ronden. “Ik snap dat het risico dat dat hier toch niet het geval is, wat groter wordt ingeschat.”

Provincie kan niets garanderen

De provinciebestuurder kan niet garanderen dat alle maatregelen om de bult met staalslakken zo snel mogelijk af te dekken, in hetzelfde tempo doorgaan. Om de gevolgen wel in beeld te krijgen, heeft zij meer informatie nodig. Die wordt opgevraagd. “Daarover zijn we in gesprek.”

Het gevoel van onzekerheid en ongewisheid over je eigen leefomgeving is soms nog ziekmakender dan het uitlogen van staalslakken.

Statenlid Onno Vermooten (PvdA)

En dat laat omwonenden dus opnieuw met grote onduidelijkheid achter over wat er met de staalslakken gaat gebeuren. “Het gevoel van onzekerheid en ongewisheid over je eigen leefomgeving is soms nog ziekmakender dan het uitlogen van staalslakken”, stelt Statenlid Onno Vermooten (PvdA).

Door dat uitlogen zijn er stoffen in de natuur terechtgekomen. Vermooten vraagt om een signaal naar omwonenden om ‘enigszins tegemoet te komen aan dat opgelaaide gevoel van onzekerheid’.

Mol geeft aan regelmatig via verschillende kanalen contact te hebben met omwonenden. “Zodra we iets meer weten dan deze onzekerheid, gaan we daar zeker aandacht aan schenken.”

'Simpelweg onmenselijk'

De Roo constateert dat er op dit moment geen alternatief plan is als er geen geld meer beschikbaar blijkt te zijn voor sanering. “Voor omwonenden is dit de zoveelste keer dat er wellicht vertraging komt en dat is simpelweg onmenselijk.”

Wat zijn staalslakken?

Een staalslak is een restproduct van de staalindustrie. De gestolde staalslak is een steenachtig sterk materiaal, wat bijvoorbeeld gebruikt wordt als bouwstof voor wegen, geluidswallen en dijklichamen.

Staalslakken zijn niet gevaarlijk, mits ze op de juiste manier worden gebruikt. Het materiaal mag niet in contact komen met water, omdat daardoor zware metalen in de natuur terecht kunnen komen. Bij contact met het materiaal kan irritatie van de huid en ogen en de luchtwegen ontstaan. De klachten zijn vaak tijdelijk en verdwijnen als contact met het materiaal stopt.

In zeldzame gevallen kan blijvend oogletsel optreden. Langdurige blootstelling kan leiden tot orgaanschade en kanker.

Miljoenenproject

De staalslakkenproblematiek in Eerbeek is al jaren onderwerp van gesprek. Eerst trokken omwonenden aan de bel over gezondheidsklachten tijdens het storten van de grijze massa. Later waarschuwde Waterschap Vallei en Veluwe voor vervuiling van het grond- en oppervlaktewater.

Stort Doonweg kwam uiteindelijk zes jaar na het aanbrengen van de staalslakken (2019) met een structurele oplossing: de staalslakken worden afgedicht. De zijkanten van de berg, de taluds, zijn inmiddels bedekt met een laag grond. In 2027 zou de bovenkant moeten volgen.

Een miljoenenproject. Ook moeten de zonnepanelen die op de bult liggen nog worden verwijderd: dat kost ook nog anderhalf miljoen euro.