RHEDEN – “Je zou denken dat het al oktober is als je om je heen kijkt”, zegt boswachter Ruben Vermeer in de Veluwezoom. Hij staat op een laag gevallen beukenbladeren: “Het bos heeft het ongelofelijk zwaar in deze droge periode.”
“Normaal zouden alle bomen nog vol in het groene blad moeten staan, maar als stressreactie op de hitte en vooral de droogte laten ze nu al hun blad vallen,” legt Vermeer uit. Hij beheert de Veluwezoom namens Natuurmonumenten.
Bekijk de beelden van het bruine bos:
Hij merkt dat de paar buien van de afgelopen dagen nog weinig effect hebben op de natuur: “De schade is al eerder aangericht. Je ziet allerlei soorten die last hebben van de droogte van dit jaar.”
Sommige bomen zijn de meeste bladeren al kwijt: “De berken hebben een paar weken geleden een groot deel van hun blad al laten vallen. En nu verliezen zelfs de beuken hun blad al, dat zijn bomen die heel diep wortelen en het beste bij het water kunnen, maar die hebben het nu ook zwaar.”
Enorme zorgen
Het laten vallen van het blad is een verdedigingsmiddel van de bomen om te zorgen dat ze niet volledig uitdrogen. Op deze manier houden ze het vocht dat ze in zich hebben, zo goed mogelijk vast.
De boom gaat dus niet dood na de verkleuring, maar als het jaren achter elkaar zo droog is, kan dat toch risicovol zijn: “Dit is nu een stressreactie op deze droogte en dat zal toch iets van de gezondheid van de bomen vragen. Als dit de komende jaren opnieuw gebeurt, dan gaat de gezondheid van alle beuken hier op de Veluwezoom hard achteruit. We maken ons echt enorme zorgen over de toekomst van het bos hier.”
'Het bos wordt stiller'
En daarmee komen alle soorten die afhankelijk zijn van de beuk ook in de problemen.
Vermeer: “Nachtvlinders zetten bijvoorbeeld hun eieren af op de beuk, de rupsen eten vervolgens van de beukenbladeren en die rupsen zijn vervolgens weer voedsel voor vogels als de fluiter, de vink en de boomklever. Als die beuken en dus de nachtvlinders en de rupsen er niet zijn, is er minder voedsel voor de vogels en die krijgen daardoor minder jongen.”
Het uiteindelijke gevolg is groot: “Zo wordt het bos steeds stiller, omdat de dieren verdwijnen omdat ze geen voedsel meer vinden.”
Eerder blad op de weg
En dan is er nog iets waar rekening mee gehouden moet worden: er ligt steeds eerder blad op de weg. “Dat is voor de fietsers hier ook weer gevaarlijker, dus we gaan dit jaar de wegen ook eerder vegen.”
“De snelheid waarmee de bomen het blad laten vallen, dat verrast ons enorm. Blijkbaar waren de hete dagen van vorige week, met temperaturen dik in de dertig graden, de druppel die de emmer deed overlopen. In een tijdsbestek van eigenlijk maar een paar dagen, laten de beuken nu massaal hun blad vallen. Ook wij worden hier door verrast, ook al monitoren we al de hele zomer de droogte.”
De boswachter hoopt op veel regen en op herstel van het bos. Maar de bomen zullen dit jaar geen nieuw blad meer aanmaken: “Dat wordt echt wachten tot volgend voorjaar om te kijken hoe de gezondheid van de bomen ervoor staat.”
Zorgen om water onder de Veluwe: ‘Het systeem begint het op te geven’
