ROZENDAAL – De allerlaatste stalen brandtoren van Nederland staat op het Rozendaalse Veld. Op een van de hoogste plekken van de Veluwe is de toren niet te missen. Ooit stonden er 21 brandtorens verspreid over de Veluwe. De laatste overgebleven toren is gered van de sloop en krijgt nu de status van rijksmonument.
Vanaf de bijna 34 meter hoge toren heb je een breed uitzicht over de Veluwe. De toren staat bovendien op een hoogte van 110 meter, waardoor je vanaf de top ruim 60 kilometer ver kunt kijken.
Dick Mol en Cees van der Plas zetten zich met de Stichting Behoud Brandtoren Rozendaalse Veld in voor de toren en hebben nu een hoogtepunt bereikt: het wordt een rijksmonument.
Bekijk hier hoe de brandtoren eruitziet:
Herkenbaar punt
Mol noemt het een ‘landmark‘, ofwel een herkenningspunt. “Er komen allerlei routes samen bij de toren. Er wordt gegeten, gedronken, gepicknickd. Het is een belangrijk onderdeel van de Veluwe”, vertelt hij. Tegenwoordig wordt de toren vooral als herkenningspunt gebruikt, maar vroeger was hij noodzakelijk om bosbranden op te sporen.
“Als er een groot bosbrandgevaar was, zat er op iedere brandtoren een brandweerman de hele dag niks anders te doen dan kijken of er ergens brand is”, vertelt Mol. Bij brand schakelden de verschillende torens met elkaar om te bepalen waar deze zich bevond. “Dan kon de brandweer uitrukken.”
Voor het werk op de brandtoren moest je geen hoogtevrees hebben. De toren telt vijf etages, je klimt omhoog via een metalen trap. Wie goed kijkt, kan het huisje boven op de toren zelfs een beetje zien bewegen door de wind. “Dat is de flexibiliteit van metaal. Als je naar boven loopt, voel je op het eerste stuk niks, maar bovenin in het huisje voel je dat die zachtjes heen en weer gaat”, vult Van der Plas aan.
Bijna verdwenen
De brandtorens worden inmiddels niet meer gebruikt. Bij bosbrandgevaar worden branden tegenwoordig vanuit vliegtuigjes opgespoord. Alle andere brandtorens op de Veluwe zijn verdwenen.
Eind jaren tachtig dreigde ook deze toren te verdwijnen. Daarom werd in februari 1990 de Stichting Behoud Brandtoren Rozendaalse Veld opgericht. De stichting voerde actie om de toren te behouden en in 1992 werd hij gerestaureerd. “Vorig jaar is de toren nog een keer opnieuw gerestaureerd en geschilderd”, vertelt Mol.
40.000 euro ingezameld
Voor die restauratie zamelde de stichting geld in. “Toen was het nog geen monument. Dat betekende dat we geld via donateurs moesten verzamelen. Er zijn allerlei acties gevoerd om 40.000 bij elkaar te brengen.”
De toren kan er weer een tijdje tegenaan. “Zo is hij opnieuw geschilderd met speciale verf. Zodat die weer minstens tien tot vijftien jaar mee kan zonder ingrijpende onderhoudswerkzaamheden.”
60.000 euro nodig om unieke toren te redden
Speciaal
De brandtoren wordt nu dus een rijksmonument. Daarom is op 12 september, tijdens Open Monumentendag, de toren open voor publiek. Wie durft kan onder begeleiding naar boven klimmen en een kijkje nemen bovenin het huisje.
Deze Gelderse monumenten openen de deuren tijdens Open Monumentendag
