ROZENDAAL – De korst van de kaas krabben, dominostenen die één voor één omvallen, het dubbeltje vier keer omdraaien. De ene na de andere uitdrukking komt voorbij. Maar de boodschap is duidelijk: Rozendaal kan geen zelfstandige gemeente meer blijven. Toch zijn er inwoners die nog met opties komen.
Hoe kan het bijvoorbeeld dat Schiermonnikoog, de kleinste gemeente van Nederland, wel zelfstandig kan zijn? Nou, heel simpel. Dat komt door de inkomsten van toeristen en het krijgen van Waddengeld. “Dan moeten we eerst een hele grote gracht om Rozendaal heen graven en dan tol gaan heffen”, zegt wethouder Gert-Jan Willemse met een knipoog. De zaal is gevuld met zo’n zeventig inwoners uit het kasteeldorp voor een inwonersbijeenkomst.
Wikken en wegen
Toch is het niet zo simpel, de beslissing moet nog worden genomen. Er liggen verschillende opties op tafel. Aansluiten bij de onderhandeling tussen Rheden en Brummen, dan ontstaat er een heel nieuwe gemeente met nieuwe plannen en medewerkers. Of fuseren met Arnhem, Roozendaal gaat dan als kleine gemeente op in het geheel en het beleid wordt één op één ingevoerd. Er is dan weinig inbreng.
Er wordt door de inwoners tijdens de bijeenkomst in oplossingen gedacht, zoals het gebruik van Artificial Intelligence (AI) om processen te automatiseren of het inzetten van vrijwilligers. Toch wijst alles erop dat er geen korst meer over is op de kaas.
Tegen een muur aanlopen
Een voorbeeld is de uitgifte van paspoorten. De burgemeester vertelt dat er in plaats van twee mensen nu drie mensen aanwezig moeten zijn. “Dat krijgen wij niet voor elkaar”, vertelt ze.
Tegelijkertijd verandert de positie van de belangrijkste samenwerkingspartner van Rozendaal: de gemeente Rheden die taken op het gebied van het Sociaal Domein, de zorg en ondersteuning aan inwoners, tegen gereduceerd tarief uitvoert.
Nu Rheden in gesprek is met de gemeente Brummen hebben zij aangegeven dat Rozendaal rekening moet houden met het scenario waarin de toekomstige gemeente Brummen-Rheden de huidige samenwerking wil afbouwen. Daarmee neemt de financiële, bestuurlijke en organisatorische onzekerheid voor Rozendaal toe.
Eens een kasteeldorp, altijd een kasteeldorp
Er zijn vragen bij inwoners. Als Rozendaal onderdeel wordt van een grotere gemeente zal de zelfstandigheid verdwijnen. Daaronder ligt volgens een inwoner ook een zachte laag: “Dat je eigen keuzes kunt maken. De korte lijnen, noem het maar het kneuterige van het dorp. Dat is een niet te onderschatten waarde. Ik denk dat daar vooral de weerstand zit: gaan we dat niet verliezen?”
Waarnemend burgemeester benadrukt dat het een zwaar besluit is, maar zegt: “Rozendaal, ons mooie kasteeldorp, blijft ten alle tijden bestaan. Wij gaan zorg dragen dat de identiteit, ook in de toekomst, goed geborgd blijft.”
Eén uitweg?
Waar de ene inwoner vragen heeft of een fusie wel nodig is, vraagt een ander zich hardop af waar de inwoners bang voor zijn. “Als onderdeel van een grote gemeente ga je iets inleveren van identiteit, maar je woonplezier zal niet dalen.” Volgens hem is het niet nodig om te kijken of de gemeente zelfstandig kan blijven: “Realistisch gezien is er maar één scenario.”
En dat is dus fuseren. De burgemeester roept de inwoners om vooral van zich te laten horen. “Iedereen kent wel een raadslid. Geef je mening mee aan de volksvertegenwoordiger zodat zij een afgewogen keuze kunnen maken”, zegt ze. De raad zal uiteindelijk beslissen over de toekomst van het kasteeldorp.
Een oplossing
Een meneer in de zaal heeft, naar eigen zeggen, de beste optie: “Een nieuwe gemeente en die noem je Rozendaal.” Mede-inwoners lachen en beginnen te klappen. “Ik vond hem wel heel erg goed gekozen. Het is natuurlijk hartstikke mooi als je gemeente Rozendaal heet”, lacht de burgemeester.
Kleinste gemeente van Gelderland kan niet meer zelfstandig zijn
