ROZENDAAL – Als het aan de gemeenteraad van Rozendaal ligt, gaat de kleinste gemeente van Gelderland binnenkort fuseren met Rheden en Brummen. En daarmee komt na ruim tweehonderd jaar een einde aan de zelfstandigheid van het kasteeldorp. Hoe is het ooit begonnen?
De gemeente Rozendaal is ontstaan uit de hoge heerlijkheid Rosendael, die al sinds de middeleeuwen bestond. De hoge heerlijkheid was een zelfstandig gebied rond het kasteel, dat bestuurd werd door de heer van Rosendael. Hij had er ook rechten, zoals het aanwijzen van functionarissen en rechtspreken over overtredingen die in zijn heerlijkheid waren begaan.
Samen met Velp in de Franse tijd
Maar in 1810 verandert de situatie Rosendael. In dat jaar lijft keizer Napoleon Bonaparte Nederland in bij het Franse Keizerrijk en introduceert hij de Franse bestuursstructuur met gemeenten. De voormalige heerlijkheid Rosendael komt in 1812 onder de mairie van Velp te vallen, die wordt bestuurd door een college van burgers.
De Fransen worden in 1813 verdreven en twee jaar later wordt Willem I koning van Nederland. Hij herstelt de oude situatie en de heerlijkheid Rosendael wordt op 1 januari 1818 een zelfstandige gemeente.
In 2023 maakten de Ridders van Gelre een reportage over de kasteelbegraafplaats van Rosendael, waar rijk en arm verenigd zijn in de dood:
Baron wordt burgemeester
In 1852 willen de Provinciale Staten van Gelderland de gemeente Rozendaal opheffen en samenvoegen met de gemeente Rheden. De aanleiding is een geschil over de rechten op de heerlijkheid Rosendael. Maar daar gaat Koning Willem III niet in mee. De gemeente Rosendael blijft bestaan als zelfstandige gemeente en de heer van Rosendael, mr. Reinhard Jan Christiaan baron van Pallandt van Keppel wordt burgemeester van het kasteeldorp. Zijn zoon en kleinzoon volgen hem automatisch op als burgemeester, maar als die laatste in 1932 overlijdt, wordt diens zoon niet tot burgemeester benoemd. Wel zit hij 35 jaar lang in de gemeenteraad als wethouder. In 1933 wordt de gemeente Rosendael omgedoopt in Rozendaal.
Na de Tweede Wereldoorlog stikt het in Nederland van de gemeentelijke herindelingen, maar Rozendaal blijft al die tijd een zelfstandige gemeente. Tot nu dus. Het streven is om op 1 januari 2030 een nieuwe gemeente te vormen. Tot die tijd verandert er voor inwoners niets aan de dagelijkse dienstverlening.
Grafkelder werd gebouwd voor jonggestorven kindjes van de kasteelheer
Een mooi eerbetoon aan de liefste tante van Arnhem
Een kletsnat pak door de Bedriegertjes van kasteel Rosendael
