DIEREN – De stichting Apeldoorns Erfgoedkanaal wil jaagpalen terugplaatsen langs het Apeldoorns Kanaal, ook bij Dieren. Daarmee moet het verhaal van het kanaal weer zichtbaar worden. Het gaat om dertien plekken tussen Dieren en Apeldoorn. Bij Dieren komt ook één jaagpaal in een bocht van het kanaal, tussen Spankeren en Dieren.
Wat zijn jaagpalen?
Jaagpalen werden vroeger gebruikt om schepen, die door paarden of mensen vanaf de wal werden voortgetrokken, veilig door bochten van het kanaal te leiden.
QR-code
De jaagpalen krijgen ook een moderne toevoeging. Op elke paal komt een QR-code. Wie die scant, krijgt het verhaal te horen van de plek en de geschiedenis van het kanaal. Ook wordt een website vermeld, voor mensen zonder smartphone.
Volgens de stichting is de belangstelling voor cultureel erfgoed de afgelopen jaren gegroeid. Steeds meer mensen willen iets meer weten over de geschiedenis van hun eigen woonomgeving. Dat blijkt ook uit een online enquête van de stichting, ingevuld door ruim 1.500 mensen. Daarin zegt 47 procent dat de geschiedenis van het Apeldoorns Kanaal beter zichtbaar moet worden.
Het kanaal is ongeveer 200 jaar oud. Volgens de stichting verdient die geschiedenis het om verteld te blijven worden. Vooral oudere mensen tonen volgens haar interesse in dit soort projecten.
De stichting richt zich vooral op het deel van het kanaal rond Apeldoorn en omgeving. Daarom leeft de stichting Apeldoorns Erfgoedkanaal niet aan de kant van Dieren.
13 rolpalen
Naast Dieren zijn er plannen voor jaagpalen in Hattem (2), Heerde (2), Epe, Eekterveld en Vaassen (3) en Apeldoorn (4).
Het is niet de eerste poging om het kanaal nieuw leven in te blazen. Eerder was er een stichting die het kanaal weer volledig bevaarbaar wilde maken. Dat plan strandde door geldgebrek. Daarna volgde het initiatief Beleef het Kanaal, maar dat kreeg onvoldoende politieke steun. Het Apeldoorns Kanaal is sinds 1972 volledig gesloten voor de scheepvaart. Met de jaagpalen wil de stichting het verleden toch weer een plek geven langs het water, ook voor wandelaars en fietsers in en rond Dieren.
Zie ook: Kanaalwachters gezocht voor kanaal tussen Dieren en Eerbeek
Zo ontstond het Apeldoorns Kanaal
Het Apeldoorns Kanaal speelde vroeger een belangrijke rol voor de scheepvaart en de economie. Waar het water nu vooral wordt gebruikt voor recreatie, was het kanaal in de negentiende eeuw een drukke vaarroute. Dagelijks voeren er veel schepen tussen Dieren en Hattem. Handelaren en bedrijven in de regio profiteerden daarvan.
De aanleg van het kanaal kwam er op initiatief van koning Willem I. Hij zag het belang van goedkoop vervoer. Transport over water was veel goedkoper dan over land. Op de Veluwe lagen vooral zandwegen. Die waren slecht begaanbaar, zeker bij regen of droogte.
Het kanaal werd geopend in 1829. De bouw duurde vier jaar. Ongeveer 720 arbeiders, ook wel polderjongens genoemd, werkten aan het graven van het kanaal. Het zand dat vrijkwam, werd gebruikt om langs het water lage dijken aan te leggen. Met de opening van het kanaal daalden de kosten voor vervoer flink.
