ROZENDAAL – Brief van burgemeester moet onrust wegnemen, maar uitgebreide uitleg laat zien waarom Rozendaal volgens de gemeente waarschijnlijk niet zelfstandig verder kan. Gemeente Rozendaal probeert inwoners gerust te stellen: maar tussen de regels door lijkt de boodschap duidelijk
“Er is nog geen besluit genomen.” Het is misschien wel de belangrijkste boodschap uit de brief die waarnemend burgemeester Ingrid Timmer deze week naar haar inwoners van Rozendaal stuurde. Toch ontstaat na het lezen van de brief en de uitgebreide lijst met veelgestelde vragen een ander beeld. Officieel liggen alle mogelijkheden nog open, maar de gemeente lijkt inwoners stap voor stap voor te bereiden op een toekomst waarin Rozendaal niet langer zelfstandig blijft.
De brief verschijnt op een opvallend moment. Kort daarvoor stemde de gemeenteraad in met een verkenning naar twee mogelijke toekomstscenario’s: aansluiting bij de toekomstige gemeente Rheden-Brummen of aansluiting bij Arnhem. Volgens de gemeente Rozendaal is dat nadrukkelijk nog geen besluit over een fusie. Eerst moet een onafhankelijk onderzoek de mogelijkheden in kaart brengen.
Toch gaat de brief verder dan alleen het uitleggen van de procedure. De gemeente legt uitgebreid uit waarom het onderzoek nodig is en waarom zelfstandig blijven volgens het eerder uitgevoerde onderzoek steeds moeilijker wordt. Daarmee probeert het gemeentebestuur niet alleen te informeren, maar ook begrip te kweken voor de keuzes die mogelijk nog volgen.
Steeds dezelfde boodschap
Wie de brief leest, ziet één zin telkens terugkomen: er is nog geen besluit genomen.
De burgemeester benadrukt meerdere keren dat de gemeenteraad alleen heeft ingestemd met een verkenning. Er is nog geen keuze gemaakt tussen Arnhem en de toekomstige gemeente Rheden-Brummen. Ook zelfstandig blijven wordt formeel nog meegenomen.
Juist doordat dit zo vaak wordt herhaald, lijkt de gemeente een hardnekkig misverstand te willen voorkomen. Kennelijk leeft onder veel inwoners het gevoel dat de uitkomst al vaststaat.
Waarom deze brief juist nu?
Dat de brief nu verschijnt, lijkt geen toeval.
De burgemeester schrijft zelf dat de bestuurlijke toekomst van Rozendaal veel inwoners bezighoudt. De informatieavond, de commissievergadering en de raadsvergadering trokken veel belangstelling. De gemeente kiest er daarom voor om inwoners rechtstreeks uit te leggen waarom de verkenning volgens haar noodzakelijk is.
Daarmee houdt het gemeentebestuur ook zelf de regie over het verhaal. In plaats van dat inwoners afhankelijk zijn van geruchten of losse berichten, presenteert de gemeente haar eigen uitleg over de ontstane situatie.
________________________________________
KADER | Wat zegt de gemeente precies?
Volgens de gemeente is zelfstandig doorgaan op termijn niet meer haalbaar. Dit zijn de belangrijkste argumenten:
•Vanaf 2027 kan Rozendaal volgens de gemeente geen sluitende meerjarenbegroting meer opstellen.
•De OZB is al verhoogd en zelfs een verhoging met ongeveer 50 procent zou de structurele problemen volgens het onderzoek niet oplossen.
•De organisatie is te klein en te kwetsbaar om alle wettelijke taken zelfstandig uit te voeren.
•Gemeenten krijgen steeds meer ingewikkelde wettelijke taken, waarvoor specialistische kennis nodig is.
•De samenwerking met Rheden verandert. Volgens Rozendaal heeft Rheden aangegeven dat de tarieven omhoog gaan en dat bepaalde werkzaamheden mogelijk niet langer door Rheden worden uitgevoerd.
•Een eigen organisatie opbouwen zou duurder zijn dan de huidige samenwerking.
•Vrijwilligers of financiële bijdragen van inwoners lossen de problemen volgens de gemeente niet op.
•De gemeenteraad heeft nog géén fusiebesluit genomen. Er wordt eerst onderzocht wat aansluiting bij Arnhem of de toekomstige gemeente Rheden-Brummen zou betekenen.
________________________________________
Van financiële problemen naar een bredere conclusie
Opvallend is hoe de gemeente haar verhaal opbouwt.
Aan het begin ligt de nadruk vooral op de financiële situatie. De begroting voor de komende jaren is niet meer sluitend. Er moest worden bezuinigd, de OZB ging omhoog en een deel van de algemene reserve is gebruikt om de begroting rond te krijgen.
Maar in de veelgestelde vragen wordt de argumentatie veel uitgebreider.
Volgens het onafhankelijke onderzoek gaat het probleem verder dan alleen geld. De organisatie is volgens de gemeente kwetsbaar, wettelijke taken worden steeds ingewikkelder en het wordt moeilijker om voldoende specialistische medewerkers te vinden.
Daardoor verschuift de discussie van een tijdelijk financieel probleem naar de vraag of Rozendaal als zelfstandige gemeente op langere termijn nog goed kan functioneren.
Rheden speelt een belangrijke rol
Een opvallend onderdeel van de uitleg gaat over de samenwerking met de gemeente Rheden.
Al jarenlang voert Rheden voor Rozendaal verschillende taken uit, onder meer op het gebied van de Wmo, Jeugdzorg en de Participatiewet. Dat gebeurt tegen een gereduceerd tarief.
Volgens Rozendaal heeft Rheden echter laten weten dat die samenwerking gaat veranderen. De tarieven zouden stijgen en bepaalde werkzaamheden zouden in de toekomst mogelijk niet meer door Rheden worden uitgevoerd.
De gemeente heeft daarom onderzocht of zij deze werkzaamheden zelf kan uitvoeren. De conclusie is volgens het onderzoek dat daarvoor een grotere organisatie met extra personeel en specialistische kennis nodig is. Dat zou duurder zijn én de organisatie blijft volgens het rapport kwetsbaar.
Ook hogere belastingen zijn volgens de gemeente geen oplossing
Een veelgehoorde vraag onder inwoners is waarom de gemeente de OZB niet gewoon verder verhoogt.
Ook daar geeft de gemeente een duidelijk antwoord op.
Volgens het onderzoek zou zelfs een verhoging van ongeveer 50 procent onvoldoende zijn om de structurele tekorten op te lossen. Bovendien verdwijnen daarmee de organisatorische problemen niet.
Ook andere ideeën worden besproken.
Zo zegt de gemeente dat inwoners niet zomaar geld mogen schenken om de begroting sluitend te maken. Vrijwilligers kunnen volgens de gemeente evenmin gemeentelijke taken overnemen, omdat veel werkzaamheden wettelijk zijn vastgelegd en door professionele medewerkers moeten worden uitgevoerd.
Daarmee worden vrijwel alle alternatieven die regelmatig worden genoemd één voor één weerlegd.
Steeds weer hetzelfde fundament
Opvallend is hoeveel nadruk de gemeente legt op het feit dat de conclusies afkomstig zijn uit een onafhankelijk onderzoek.
Dat woord komt meerdere keren terug.
Daarmee lijkt het gemeentebestuur duidelijk te willen maken dat de wens om zelfstandig te blijven serieus is onderzocht, maar dat de onderzoekers uiteindelijk tot de conclusie kwamen dat dit op langere termijn niet verantwoord is.
________________________________________
KADER | Dit zijn de vragen die nog openstaan
Hoewel de gemeente veel uitlegt, blijven belangrijke vragen voorlopig onbeantwoord.
•Wat zijn precies de voordelen van aansluiting bij Arnhem?
•Wat zijn de voordelen van aansluiting bij de toekomstige gemeente Rheden-Brummen?
•Welke keuze is financieel het gunstigst?
•Wat betekent een eventuele fusie voor de gemeentelijke belastingen?
•Blijft het gemeentehuis in Rozendaal bestaan?
•Verandert de dienstverlening voor inwoners?
•Welke invloed krijgen inwoners uiteindelijk op de keuze?
Deze vragen moeten de komende maanden tijdens de verkenning worden beantwoord. De resultaten worden naar verwachting in oktober aan de gemeenteraad aangeboden.
________________________________________
De emotionele boodschap
Tussen alle financiële en bestuurlijke argumenten door kiest burgemeester Timmer ook voor een andere toon.
Ze schrijft dat Rozendaal altijd Rozendaal zal blijven. De geschiedenis, het groene karakter, de verenigingen en de betrokkenheid van inwoners verdwijnen volgens haar niet, welke bestuurlijke keuze uiteindelijk ook wordt gemaakt.
Dat lijkt vooral bedoeld om inwoners gerust te stellen. Juist de angst om de zelfstandige gemeente kwijt te raken, leeft bij veel inwoners.
Tussen de regels door
Officieel houdt de gemeente vol dat alle mogelijkheden nog openliggen. Toch ontstaat na het lezen van de brief en de veelgestelde vragen een ander beeld.
Vrijwel alle argumenten zijn erop gericht uit te leggen waarom zelfstandig doorgaan volgens het onafhankelijke onderzoek niet langer haalbaar is. Financiële oplossingen worden weerlegd. Hogere belastingen bieden volgens het onderzoek geen uitkomst. Vrijwilligers zijn geen alternatief en ook het zelf opbouwen van een grotere organisatie wordt als onhaalbaar beschreven.
Daardoor verschuift de discussie ongemerkt. Niet langer staat de vraag centraal óf Rozendaal zelfstandig kan blijven, maar vooral bij welke gemeente het dorp uiteindelijk het beste zou passen.
Formeel is daar nog geen besluit over genomen. Maar de brief laat wel zien dat de gemeente inwoners stap voor stap probeert mee te nemen in een mogelijke bestuurlijke toekomst waarin Rozendaal niet langer als zelfstandige gemeente verdergaat.
