OOSTERBEEK – Al maanden ziet directeur Doeko Pinxt van bibliotheek de Zoomerij in Oosterbeek en Dieren de overlast door jongeren toenemen. Het gebouw wordt bekogeld met eieren, binnen worden vapes gebruikt, boeken vliegen door de ruimte en een medewerker kreeg zelfs een doodsbedreiging. Inmiddels zijn camera’s geplaatst, locatieverboden opgelegd en straatcoaches ingezet.
Als Pinxt aankomt bij de locatie in Oosterbeek, ziet hij dat het ‘weer raak is’. Het pand is aan alle kanten bekogeld met rauwe eieren en één kant is zelfs met uitwerpselen besmeurd. “Tja”, verzucht hij. “Dit is niet de eerste keer.”
Want in Oosterbeek is het al ruim een maand onrustig, legt Pinxt uit. Minstens één of twee keer per week is er een incident. “Het is hetzelfde groepje jongeren dat steeds terugkomt. Ze proberen ruimtes binnen te komen waar ze niet mogen komen, laten zich niet aanspreken en negeren medewerkers. Ze schelden je uit of gooien zomaar een pak sap door de ruimte.”
Bekijk hier de overlast en hoe straatcoaches worden ingezet:
Medewerker met de dood bedreigd
De overlast speelt niet alleen in Oosterbeek: ook bij de locatie in Dieren is het raak. “En eerlijk gezegd nog een stuk extremer”, bekent Pinxt. “Daar is het echt uit de hand gelopen. Onze ramen werden bekogeld met stenen, jongeren vapeten binnen en gooiden met boeken. Tot het punt dat een medewerker zelfs met de dood is bedreigd op het werk.”
Niet alleen bij de bibliotheek, maar ook op andere plekken in het centrum liep de situatie uit de hand. Het college stelde een aantal maanden geleden al vast dat er sprake is van ‘hardnekkige en structurele jeugdoverlast’ in Dieren en Velp. Om ‘verdere escalatie’ te voorkomen werden er maatregelen genomen.
Een aantal van de jongeren kreeg een locatieverbod opgelegd van de burgemeester. Ze mogen niet meer in het centrum van Dieren komen waar de bibliotheek zit.
We hadden mensen nodig die ze wél als benaderbaar zien
Adviseur Openbare Orde en Veiligheid
Sinds begin juni worden straatcoaches ingezet: duo’s die dagelijks rondlopen en jongeren aanspreken. Een noodzaak, stelt de Adviseur Openbare Orde en Veiligheid van de gemeente Rheden, want de reguliere inzet van politie, handhaving en jongerenwerkers was niet voldoende. “We merkten dat er een groep was die zich gewoon niet door hen liet aanspreken, dus hadden we mensen nodig die zij wél als benaderbaar zien.”
Ook in Oosterbeek worden maatregelen genomen. De gemeente bevestigt dat er een groep jongeren is die voor overlast zorgt en gemonitord wordt door politie en jongerenwerk. Een aantal van hen is bekeurd of ontving een kortdurend locatieverbod.
Vaker onveiligheid bij bibliotheken
Volgens Pinxt is de overlast niet gericht op hemzelf of de Zoomerij, maar is de bibliotheek simpelweg vaker een plek die vatbaar is voor overlast. Dat stelt ook Klaas Gravesteijn, directeur van de Vereniging Openbare Bibliotheken. “De functie van de bibliotheek is veranderd. Waar het twintig jaar geleden alleen een plek was om een boek te lenen, is het nu een openbare plek voor ontmoeting.”
De bibliotheek is nog één van de weinige plekken waar je gewoon mag komen, zonder iets te hoeven. “Het is er aangenaam, warm en droog, er is wifi en vaak gratis koffie”, zegt Gravesteijn.
“Dat, in combinatie met het bezuinigingen in het sociaal domein, zoals minder opvangplekken voor dak- en thuislozen en activiteiten en ontmoetingsplekken voor jongeren, maakt dat er veel verschillende mensen komen, maar ook steeds vaker mensen die voor overlast zorgen.”
Dat herkent Corine Raats, locatiemanager van Rozet Bibliotheken. “De bibliotheek én de samenleving veranderen. Waar we in de beginjaren slechts een paar weken per jaar een beveiliger inzetten, is er nu standaard áltijd een beveiliger aanwezig.”
Inzet straatcoaches effectief
Wat betreft overlast door jeugd, lijkt de inzet van straatcoaches in Dieren in ieder geval effectief. Het aantal meldingen is sinds de inzet met tweederde afgenomen. Ook Pinxt is blij met de inzet van de straatcoaches. “Een schreeuw om aandacht is één ding, maar er zit gewoon iets achter. En ook die functie hebben wij als bibliotheek, om de verbinding op te zoeken.”
Arnhem gaat overlast door jongeren te lijf met Yusuf en Mohammed
