RHEDEN – Als de rechter over ongeveer zes weken bepaalt dat een McDonald’s met McDrive aan de Arnhemsestraatweg 68 in Rheden mag komen, betekent dat niet dat alle procedures zijn afgerond. Vooral de gevolgen voor de natuur kunnen nog een afzonderlijke rol spelen. De locatie ligt namelijk vlakbij het Natura 2000-gebied Veluwe.
De rechtszaak die donderdag 24 september bij de rechtbank Gelderland speelde, gaat vooral over de vraag of een restaurant met 116 zitplaatsen en een drive-through past binnen de bestaande horecabestemming.
De gemeente Rheden weigerde de vergunning te geven, omdat de drive through volgens het college niet binnen het bestemmingsplan en het welstandsbeleid past. Dat betekent dat de functie en het uiterlijk van gebouw niet zou passen bij het landschap en de omgeving.
Zie ook: Komt er een McDonald’s naast dit natuurgebied? Gemeente verzet zich in de rechtbank
Natura-2000 staat los van de horecavergunning
Een uitspraak van de rechtbank over de horecabestemming betekent niet automatisch dat ook aan alle natuurregels is voldaan. Voor activiteiten die gevolgen kunnen hebben voor een Natura 2000-gebied gelden andere regels/procedures.
Zo schrijft de provincie Gelderland dat bij mogelijke effecten op een Natura 2000-gebied moet worden beoordeeld of een natuurvergunning nodig is. Daarbij wordt onder meer gekeken naar stikstof en andere mogelijke gevolgen. Een drive-through op deze plek trekt bijvoorbeeld veel verkeer en dat heeft misschien effect op de natuur. Als werkzaamheden gevolgen kunnen hebben voor beschermde planten en dieren, kan daarnaast een vergunning voor beschermde soorten nodig zijn.
Dat betekent dat bij een eventuele uitspraak van de rechtbank in het voordeel van de ontwikkelaar de bouw nog niet meteen de volgende dag kan beginnen. Dat betekent dus niet automatisch dat de sloop van het huidige pand en de bouw daarna direct kan beginnen. Ook eventuele andere benodigde toestemmingen en onderzoeken moeten nog zijn afgerond.
Locatie ligt naast kwetsbare natuur
De gemeenteraad wees eerder zelf op de ligging van het perceel. In februari 2024 nam de raad een motie aan waarin werd gewezen op de ligging dicht bij de Veluwezoom, een kwetsbaar Natura 2000-gebied.
Inmiddels heeft de provincie Gelderland de regels voor stikstof rond kwetsbare natuur aangescherpt. De meeste nieuwe regels gaan op 23 oktober 2026 in. De provincie zegt dat de nieuwe regels nodig zijn om de stikstofuitstoot rond kwetsbare natuur te verminderen.
Rond de Veluwe zijn al stikstofreductiegebieden aangewezen. Het gaat om stikstofgevoelige natuur en stroken van maximaal 500 meter daaromheen. Gelderland heeft hiervoor in 2025 al een voorbereidingsbesluit genomen. De nieuwe regels worden vanaf 23 oktober 2026 verder vastgelegd in de Omgevingsverordening.
Oude of aangescherpte stikstofregels van toepassing?
Voor de plannen in Rheden is daarom van belang welke regels op deze aanvraag van toepassing zijn. Omdat de aanvraag al op 22 december 2023 is gedaan, speelt daarbij ook het overgangsrecht een belangrijke rol. De vergunningaanvraag voor de McDonald’s is al op 22 december 2023 gedaan. Of de nieuwe regels volledig, gedeeltelijk of niet van toepassing zijn, moet nog worden bepaald aan de hand van de precieze procedure.
Stikstof is niet hetzelfde als flora en fauna
Zoals gezegd kan een afzonderlijke natuurvergunning nodig blijven, ook al geeft de rechter McDonald’s gelijk over de bestemming. In zo’n natuurtoets wordt niet alleen naar stikstof gekeken, maar ook naar de effecten op planten- en diersoorten.
Voor stikstof wordt gekeken naar de uitstoot van bijvoorbeeld verkeer en de mogelijke neerslag daarvan op kwetsbare natuur. Voor beschermde dieren en planten geldt een ander juridisch spoor. Daarvoor kan eerst onderzoek nodig zijn naar de aanwezigheid van beschermde soorten en de gevolgen van de werkzaamheden.
Een quickscan naar flora en fauna kan bijvoorbeeld duidelijk maken of beschermde soorten aanwezig zijn en of de bouw of het gebruik van het terrein tot verstoring kan leiden. Als dat het geval is, kan daarvoor een afzonderlijke toestemming nodig zijn.
Kunnen bewoners nog bezwaar maken?
Dat kan mogelijk, maar het hangt af van wat er na de uitspraak rond 15 oktober 2026 precies gebeurt.
Als voor de McDonald’s nog een afzonderlijk natuur- of ander omgevingsbesluit moet worden genomen, kan daar onder voorwaarden bezwaar of beroep tegen mogelijk zijn. Wie dat kan doen en welke procedure geldt, hangt af van het soort besluit en van de vraag of iemand als belanghebbende wordt aangemerkt.
Ook de gemeente kan niet zomaar besluiten om een eventuele natuurvergunning over te slaan. De verschillende wettelijke toetsen moeten afzonderlijk worden doorlopen als die op het project van toepassing zijn.
De vraag is daarom niet alleen of de rechtbank de McDrive planologisch toestaat, maar ook of het volledige project aan de natuurregels voldoet.
Een eventuele overwinning van de ontwikkelaar bij de rechtbank is daarmee dus niet per definitie het laatste juridische hoofdstuk. De natuurwetgeving kan nog een afzonderlijke rol spelen.
Zie ook: Komt er een McDonald’s naast dit natuurgebied? Gemeente verzet zich in de rechtbank
