DE STEEG – In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 sprak Studio Rheden vier jaar geleden met alle politieke partijen over belangrijke thema’s in de gemeente Rheden. Ook met Steven Marshall van D66 Rheden
Partijen deden in 2022 verschillende beloften en uitspraken. Bijvoorbeeld over wonen, duurzaamheid, vluchtelingenopvang en burgerparticipatie. Nu, bijna vier jaar later, wil Studio Rheden voor inwoners duidelijk maken wat er van die beloften terecht is gekomen. Daarom stelde Studio Rheden tien korte vragen die aansluiten bij de standpunten uit 2022.
1. Wat is er sinds 2022 concreet gedaan om gemotoriseerd verkeer op de Posbank te beperken?
De coalitiepartijen, waar D66 er één van is, hebben de oplossing die sinds 2024 van kracht is afgesproken in het coalitieakkoord. Die oplossing is: De Posbank is voor gemotoriseerd verkeer nog steeds toegankelijk via de Schietbergseweg. Maar de overige routes zijn de weekenden, feestdagen en in de maanden juli en augustus afgesloten voor auto’s en motoren. Het ‘Rondje Posbank’ is op die momenten niet meer mogelijk. Ook is de realisatie van betere voorzieningen aan de randen van het natuurgebied opgestart.
De afgesproken oplossing was volledig in lijn met ons standpunt hierover uit ons verkiezingsprogramma van 2022. Na de verkiezingen willen we nog een stapje extra zetten en de ‘verkeersknip’ uitbreiden naar 365 dagen per jaar.
2.Is D66 tevreden over de stappen die zijn gezet richting een klimaatbestendig en CO2-neutraal Rheden?
Het zetten van grote stappen in de klimaat- en energietransitie is taai gebleken. Afgelopen maand heeft de raad besloten een ‘collectorveld’ aan te leggen op het sportpark in Rheden, die onder andere het openluchtbad en 200 woningen kan verwarmen. Een prachtige eerste stap, maar dit is pas 1% van onze opgave. D66 wil versnellen in het behalen van onze klimaatambitie.
In onze ‘klimaatadaptatiestrategie’, waarin staat wat we doen om ons aan te passen op extremer weer als gevolg van de klimaatverandering, zijn meer stappen gezet. We hebben op verschillende plekken de oplossingen om regenwater af te vangen en rustig te laten infiltreren gerealiseerd en ook onze openbare ruimte vergroend. Ook klimaatadaptatie is zeker nog niet klaar. Maar er zijn wel goede stappen gezet.
3.Hoeveel nieuwe woningen voor starters en ouderen zijn er sinds 2022 daadwerkelijk bijgekomen in de gemeente?
Slechts enkele woningen, veel te weinig. Woningen ontwikkelen is een proces van jaren, de lage aantallen nu zijn het gevolg van het beleid van 8-10 jaar geleden. De investeringen in woningbouw versnelling zijn wel opgeschroefd, dat gaat de komende vijftien jaar gestaag resultaat opleveren. Als we 3000 nieuwe woningen willen realiseren hebben we twee doorbraken nodig: een plan met de grondeigenaren op Haveland om dit industrieterrein naar nieuwe woonwijken om te vormen en een integraal plan voor het midden van Dieren.
4.Hoe heeft Rheden sinds 2022 invulling gegeven aan de opvang van vluchtelingen?
Het gebrek aan menswaardige opvangplekken voor vluchtelingen is een belangrijk probleem in ons land. Rheden heeft de luxe dat we goede mogelijkheden hebben om asielzoekers, Oekraïners en statushouders te huisvesten. We doen hierin zelfs iets meer dan onze ‘fair share’, en er is amper onrust of overlast ontstaan.
De plannen voor het ‘Hupkesterrein’ en het ‘Gat van Gerritsen’ gaan voor de lange termijn een doorbraak opleveren: met geld dat we van het ministerie van V&J hebben kunnen lenen hebben we die terreinen kunnen kopen om hier twee nieuwe buurten te bouwen. In ca. 70 nieuwe woningen gaan we asielzoekers huisvesten, de overige ca. 150 woningen komen beschikbaar voor onze inwoners. We zijn trots op het gezamenlijke besluit van de raad dit te gaan doen.
5.Heeft de gemeente de afgelopen jaren moeten bezuinigen? Zo ja, waarop en met welk effect?
Ja, we hebben flink moeten bezuinigen. Door de dreiging van het ravijnjaar 2026 is er sinds 2023 actief gereageerd op de teruggang van inkomsten uit het gemeentefonds. We hebben dit deels op kunnen vangen door de onroerende zaakbelasting (OZB), die in onze gemeente relatief erg laag was, in drie stappen naar een gemiddeld niveau te brengen.
Er is ook bezuinigd op de gemeentelijke organisatie en op voorzieningen. De plannen die het afgelopen jaar op tafel lagen om te bezuinigen op de ‘sociale basis’ – de subsidies voor verenigingen, initiatieven en de bibliotheek – vond D66 echter veel te ver gaan. Daarom hebben we het initiatief genomen voor een amendement om de bezuinigingen op de subsidies te halveren. Ook hebben we de extra middelen vanuit het Rijk voor de bibliotheek voor onze eigen bibliotheken kunnen bestemmen.
6.Welke speerpunten uit jullie verkiezingsprogramma van 2022 zijn het verst gevorderd of behaald?
We hebben de balans tussen natuur en toerisme verbeterd met de ‘verkeersknip’ voor de Posbank en we hebben de biodiversiteit in de dorpen weten te verbeteren. Het participatiebeleid is vernieuwd en er is onder andere geïnvesteerd in het Participate Expert Team dat participatie bevordert en inwoners met initiatieven de weg wijst. Een groot deel van onze plannen om mobiliteit veiliger en duurzamer te maken hebben we in de mobiliteitsvisie van de gemeente weten te krijgen, al zal het zeker 15 jaar kosten voordat alle maatregelen zijn doorgevoerd. De noodzakelijke investeringen om de bibliotheken in onze dorpen open te houden zijn gedaan. Er wordt meer geïnvesteerd in woningbouw versnelling, zodat we daar de komende jaren de vruchten van kunnen plukken. In de energietransitie zijn de eerste stappen gezet.
7.Hoe staat D66 nu tegenover een mogelijke gemeentelijke herindeling of fusie?
Wij staan daar positief tegenover. Niet omdat groter altijd beter is, daar geloven we niet in. Maar in dit geval kunnen we – als we het zorgvuldig aanpakken – belangrijke voordelen voor onze inwoners behalen. Als grotere gemeente staan we straks sterker in het bestuurlijke krachtenveld. Groter betekent ook dat we alle taken goed kunnen blijven uitvoeren en beter in staat zijn onze voorzieningen in de lucht te houden. Een grotere gemeente is aantrekkelijker om voor te werken en minder kwetsbaar. Bovendien: uit onderzoek blijkt dat groter niet betekent dat de verbondenheid van inwoners met de eigen gemeenschap afneemt. De ‘som der delen kan groter dan het geheel’ ….1+1=3 dus.
Maar dit alles ontslaat ons niet van de plicht het fusieproces en de voorbereiding van onze gemeente heel zorgvuldig aan te pakken, zodat we ook echt positieve resultaten halen voor onze inwoners . Dat we inwoners, belangengroepen en andere organisaties hier uitgebreid bij betrekken is cruciaal. D66 wil liever een goede fusie dan een snelle fusie.
8.Welke concrete stappen zijn er gezet om inwoners meer te betrekken via burgerinitiatieven of een burgerberaad?
In de afgelopen jaren hebben we geïnvesteerd om inwoners en ondernemers actiever te betrekken bij besluitvormingsprocessen, waarbij het vergroten van het vertrouwen in de overheid centraal blijft staan. Daarmee hebben we de afgelopen jaren de volgende resultaten behaald:
•Participatieverordening en verankering: De nieuwe participatieverordening is voorbereid met het bestaande beleid als uitgangspunt. Hierbij zijn belangenoverleg organisaties en de Adviesraad Sociaal Domein betrokken geweest.
•Inzet van het Participatie Expert Team (PET), dat dit jaar structureel is ingezet bij diverse trajecten en een aanspreekpunt biedt voor inwonerinitiatieven.
•Toolkit participatie ontwikkeld. Hiermee beschikken projectleiders en andere collega’s en partnerorganisaties over de noodzakelijke middelen en methoden om effectieve participatie te faciliteren.
•Interne kennisdeling om de participatiecultuur intern te versterken.
•Lokale betrokkenheid: In het dorp Rheden hebben bijvoorbeeld de eerste dorpsgesprekken plaatsgevonden specifiek gericht op ruimtelijke ontwikkelingen, waarmee we de directe dialoog met de omgeving hebben versterkt. Hiermee denken we flinke stappen te hebben gezet in het verbeteren van participatie.
9.Is er sinds 2022 een Jeugdraad opgericht of op een andere manier jongeren actief betrokken bij besluitvorming?
Nee, er is geen jeugdraad opgericht. Een van de raadsfracties heeft hiertoe wel initiatief genomen, wat wij hebben ondersteund. Maar het ook realiseren van een jeugdraad bleek moeilijk. Er zijn hier en daar wel goede aanpakken geweest, zoals het betrekken van kinderen bij de inrichting van speeltuinen. Maar we zijn nog niet tevreden over de mate waarin de stem van jongeren gehoord wordt in onze gemeente. Om deze reden zetten we hier opnieuw op in.
10.Welke verbeteringen zijn er gekomen in de WMO-ondersteuning, met name voor ouderen en mantelzorgers?
Als gemeente met een hoog percentage ouderen moet Rheden meer dan gemiddeld aandacht geven en voorzieningen in stand houden voor deze doelgroep. Naast het eigen Wmo-team dat inwoners steeds beter ondersteunt bij wonen, mobiliteit en meedoen in de samenleving, worden er professionele organisaties ingezet als Incluzio. Ook mantelzorgers zijn onmisbaar en vrijwilligersorganisaties als het NIO (Netwerk Informele Organisaties) spelen een belangrijke rol bij het verbinden van organisaties, het bundelen van signalen en het beter faciliteren en ondersteunen van mantelzorgers.
Hoewel de sociale basis als gevolg van bezuinigingen onder druk stond, zijn er de afgelopen jaren wel stappen gezet. Er zijn meer ouderen die huishoudelijke hulp krijgen, er is geïnvesteerd in preventieve maatregelen om zwaardere zorg te voorkomen, er zijn meer mogelijkheden gekomen om woningaanpassingen te realiseren en er wordt meer gebruikgemaakt van technologische hulpmiddelen.
Los hiervan is voor ons belangrijk dat ouderen de regie behouden over hun eigen leven, daarbij ondersteund door betrokken mantelzorgers uit hun eigen omgeving.
