RHEDEN / ROZENDAAL – De politieke druk op het college van de gemeente Rheden neemt toe nadat duidelijk werd dat de financiële afspraken met Rozendaal mogelijk niet meer houdbaar zijn. Fractie Burgerbelangen wil nu weten of inwoners van Rheden jarenlang indirect hebben meebetaald aan taken die Rheden uitvoert voor de buurgemeente.
De partij heeft daarom schriftelijke vragen gesteld aan het college. Aanleiding is een brief die burgemeester Carol van Eert namens het college van gemeente Rheden eind april stuurde aan het gemeentebestuur van gemeente Rozendaal. Daarin staat dat de huidige financiële afspraken opnieuw tegen het licht worden gehouden en dat de kosten voor Rozendaal vanaf 2027 mogelijk kunnen verdubbelen.
Korting van 50 procent onder vuur
In de brief schrijft Rheden dat gemeente Rozendaal in 2026 ruim 434.000 euro betaalt aan apparaatskosten binnen het sociaal domein. Dit zijn de kosten van het gemeentelijke apparaat dat het sociaal domein draaiende houdt. Daarbij geldt momenteel een korting van 50 procent.
Rheden zet nu vraagtekens bij die afspraak.
Als blijkt dat de aannames achter die korting niet meer kloppen, moet Rozendaal volgens de brief rekening houden met een mogelijke verdubbeling van de apparaatskosten, mogelijk per direct. Als Rozendaal dat niet kan betalen zal het aanspraak moeten doen op haar reserves. Ook bij andere voorzieningen ziet Rheden aanleiding om opnieuw naar de kostenverdeling te kijken. Volgens de gemeente zou een volledige doorberekening van algemene voorzieningen kunnen uitkomen op ongeveer 490.000 euro per jaar.
Heeft Rheden jarenlang geld toegelegd?
Juist dat punt zorgt nu voor politieke vragen.
Burgerbelangen vraagt het college nu hoeveel verschil er de afgelopen vijf jaar is geweest tussen de werkelijke kosten die Rheden maakte en de vergoeding die Rozendaal betaalde.
De partij wil weten sinds wanneer Rheden het sociaal domein uitvoert voor Rozendaal en welke financiële afspraken daar destijds over zijn gemaakt. Ook vraagt Burgerbelangen of er sprake was van een vast bedrag per inwoner of van een lumpsum-afspraak uit een periode waarin de werkzaamheden nog beperkt waren.
Daarmee raakt de partij aan de kern van de discussie: heeft Rozendaal jarenlang minder betaald dan wat de dienstverlening daadwerkelijk kostte?
Betaalde de inwoner van Rheden mee?
Burgerbelangen gaat nog een stap verder.
De fractie stelt dat als Rozendaal feitelijk is gesubsidieerd, inwoners van Rheden mogelijk hebben meebetaald via de opbrengsten van de onroerendezaakbelasting (OZB). De partij wil daarom weten hoeveel invloed die vermeende subsidie heeft gehad op de OZB die inwoners van Rheden in de afgelopen vijf jaar hebben betaald.
Ook vraagt Burgerbelangen uit welke middelen eventuele tekorten zijn betaald als deze niet uit de OZB-opbrengsten kwamen.
Daarmee verschuift de discussie van een bestuurlijke samenwerking naar een onderwerp dat direct de portemonnee van inwoners van de gemeente Rheden raakt.
Waarom komt dit nu pas naar buiten?
Een andere opvallende vraag gaat over de informatievoorziening aan de gemeenteraad. Volgens Burgerbelangen liet het college van Rheden in april aan Rozendaal weten dat de bestaande afspraken financieel niet langer houdbaar zijn. De fractie wil weten waarom dat signaal niet eerder is afgegeven.
Daarnaast vraagt Burgerbelangen of de brief van april ook met de gemeenteraad is gedeeld. Als dat niet is gebeurd, wil de partij weten waarom niet.
Fusieplannen zorgen voor nieuwe werkelijkheid
De discussie speelt tegen de achtergrond van de mogelijke fusie tussen Rheden en Brummen. Beide gemeenteraden hebben eerder dit jaar unaniem uitgesproken dat zij een bestuurlijke fusie willen onderzoeken. Als de plannen doorgaan, ontstaat in de toekomst één nieuwe gemeente.
Volgens Rheden heeft die ontwikkeling nu al gevolgen voor de samenwerking met Rozendaal. In de brief aan Rozendaal schrijft de gemeente dat bestuurlijke aandacht en ambtelijke capaciteit steeds meer worden ingezet voor het traject Brummen-Rheden.
Ook waarschuwt Rheden dat een toekomstige gemeente Brummen-Rheden mogelijk per direct wil stoppen met de huidige dienstverleningsovereenkomst met Rozendaal.
Antwoorden kunnen politiek gevoelig worden
De antwoorden op de vragen van Burgerbelangen kunnen politiek gevoelig uitpakken. Als blijkt dat het verschil tussen kosten en inkomsten beperkt is, zal de discussie waarschijnlijk vooral gaan over het aanpassen van de afspraken voor de toekomst.
Maar als uit de cijfers blijkt dat Rheden jarenlang aanzienlijk meer geld heeft uitgegeven dan het van Rozendaal ontving, ontstaat een fundamenteel andere discussie. Dan komt niet alleen de samenwerking met Rozendaal ter discussie te staan, maar ook de vraag waarom de gemeenteraad en inwoners daar mogelijk pas nu inzicht in krijgen.
Voor het eerst dreigt daarmee een financiële discussie, die jarenlang vooral achter de schermen speelde uit te groeien tot een openbaar politiek dossier, zo ontdekte Studio Rheden.
