RHEDEN – Je leest het. Je fronst even je wenkbrauwen. Je denkt: “Daar heb je er weer één.” En voor je duim het volgende bericht heeft bereikt, is het alweer doorgeschoven naar het digitale archief van ellende. Opgeruimd staat netjes. Totdat het ineens jouw straat, jouw winkel of jouw bibliotheek is.
Want in de gemeente Rheden speelt al langere tijd iets wat steeds moeilijker te negeren valt.
Velp. Dieren. Pleinen. Winkelgebieden. En nu ook de bibliotheek.
Een plek waar je vroeger vooral boeken tegenkwam met spannende verhalen. Tegenwoordig lijkt de werkelijkheid soms zelf een hoofdstuk te schrijven waar niemand op zit te wachten. Eieren tegen ramen. Uitwerpselen op de gevel. Bedreigingen aan medewerkers.
Je zou bijna denken dat de bibliotheek naast een uitleenbalie tegenwoordig ook een afdeling “grenzen verleggen voor beginners” heeft geopend. Maar het meest opvallende is misschien niet eens wat er gebeurt.
Het meest opvallende is hoe snel wij eraan wennen. Eerst zijn we verontwaardigd. Dan komt er een raadsvergadering. Daarna een plan. Dan een aanpak. Vervolgens een evaluatie van de aanpak. En voor je het weet hebben we zoveel overleg gehad dat het probleem bijna zelf een stoel heeft gekregen aan de vergadertafel.
Begrijp me niet verkeerd: straatcoaches kunnen waardevol werk doen. Als zij contact krijgen met jongeren en overlast vermindert, is dat winst.
Maar ergens blijft een vraag hangen.
Hoe lang blijven we vooral praten over het probleem, terwijl de oplossing steeds verder uit beeld lijkt te raken?
Het woord dat tegenwoordig overal opduikt is: maatschappelijk probleem. Een prachtig woord. Groot genoeg om bijna alles onder kwijt te kunnen. Je kunt er opvoeding onder zetten. Sociale omstandigheden. Jongerenwerk. Bezuinigingen. Groepsdruk.
En allemaal kunnen ze een rol spelen.
Maar soms wordt een maatschappelijk probleem ook een comfortabele jas. Je trekt hem aan en ineens voelt niemand zich meer helemaal verantwoordelijk.
Want laten we eerlijk zijn: een gemeente kan niet de hele samenleving repareren.
Maar een gemeente heeft wél een verantwoordelijkheid voor de samenleving binnen haar eigen grenzen.
En die grenzen…
Daar zit misschien wel de echte pijn.
Want wanneer wordt begrip zo groot dat grenzen verdwijnen? Wanneer wordt uitleg een excuus? Wanneer zijn we vergeten dat verantwoordelijkheid ook bij degene ligt die de keuze maakt om over de grens te gaan?
Een moeilijke achtergrond verdient aandacht. Maar geen vrijbrief. Een gesprek kan helpen. Maar een gesprek zonder grens is soms gewoon een vriendelijk verzoek waar niemand naar hoeft te luisteren.
Misschien moeten we daarom niet alleen kijken naar de jongeren die overlast veroorzaken.
Misschien moeten we ook naar onszelf kijken.
Naar hoe vaak we iets wegwuiven omdat we het inmiddels te vaak hebben gehoord.
Naar hoe vaak we denken: “Ach, het gebeurt overal.”
Want iets wordt niet normaal omdat het vaak voorkomt.
Een kapot raam blijft een kapot raam, ook als er inmiddels een hele straat vol mee zit.
En misschien is dat de grootste uitdaging voor de gemeente Rheden én voor ons allemaal:
Niet alleen problemen begrijpen.
Maar ook weer durven zeggen waar de grens ligt.
Want fatsoen is geen oud boek dat je uit de bibliotheek haalt als het je uitkomt.
Het is iets wat je iedere dag opnieuw moet terugbrengen.
Alma Veritas
(kritisch met een knipoog)
