DIEREN / ELLECOM – De gemeente Rheden laat de komende maanden onderzoek doen naar vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen in Dieren en Ellecom. Dat onderzoek moet ervoor zorgen dat inwoners hun woning in de toekomst sneller en goedkoper kunnen isoleren, verbouwen of renoveren.
Als er een Soortenmanagementplan (SMP) komt, hoeven bewoners in het gebied niet langer voor iedere woning een apart flora- en faunaonderzoek te laten uitvoeren.
De onderzoeken vinden plaats tussen mei en medio september. Bewoners kunnen in de avond en soms ’s nachts onderzoekers in veiligheidsvesten zien die met speciale apparatuur langs woningen lopen of enige tijd bij gevels en daken stilstaan. Dat gebeurt vanaf de openbare weg.
Beschermde dieren in woningen
Vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen leven regelmatig in spouwmuren, onder dakpannen of achter gevelbekleding. Volgens de gemeente staan de populaties van deze beschermde diersoorten onder druk.
Bij werkzaamheden zoals woningisolatie, renovatie of sloop kunnen hun verblijfplaatsen worden aangetast. Omdat de dieren en hun verblijfplaatsen volgens de Omgevingswet het hele jaar beschermd zijn, is normaal gesproken vooraf ecologisch onderzoek verplicht. Die verantwoordelijkheid ligt bij de eigenaar van de woning.
Geen onderzoek meer per woning
De gemeente laat weten dat juist daarom wordt gewerkt aan een Soortenmanagementplan. Zo’n plan brengt vooraf in kaart waar beschermde diersoorten voorkomen en welke maatregelen nodig zijn om ze te beschermen.
Als het plan wordt goedgekeurd, hoeven inwoners die hun woning willen isoleren, verbouwen of renoveren geen afzonderlijk flora- en faunaonderzoek meer te laten uitvoeren, zolang zij werken volgens de regels uit het Soortenmanagementplan. Volgens de gemeente kan dat bewoners een besparing van enkele duizenden euro’s opleveren en kunnen werkzaamheden sneller worden uitgevoerd.
Het doel van het plan is om de energietransitie mogelijk te maken, terwijl beschermde diersoorten behouden blijven. Daarmee wordt voorkomen dat vleermuizen en vogels, zoals gierzwaluwen en huismussen, worden gedood of hun verblijfplaatsen verliezen tijdens het isoleren van woningen.
Waarom juist Dieren en Ellecom?
Dieren en Ellecom zijn door de gemeente gekozen als pilotgebied. Volgens de gemeente heeft die keuze te maken met de energietransitie. Het onderzoek richt zich op alle particuliere woningen binnen de bebouwde kom van Ellecom en een groot deel van de bebouwde kom van Dieren. Daaronder vallen zowel koopwoningen als huurwoningen, waaronder woningen van woningcorporaties. Hoeveel woningen precies binnen het onderzoeksgebied vallen, is volgens de gemeente nog niet bekend.
Voor inwoners van andere dorpen, zoals De Steeg, verandert voorlopig niets. Zolang daar nog geen Soortenmanagementplan geldt, blijft de landelijke regelgeving van kracht en moeten woningeigenaren zelf ecologisch onderzoek laten uitvoeren als dat nodig is.
De gemeente verwacht dat het overige deel van Dieren en Spankeren op termijn ook onder een Soortenmanagementplan komt te vallen. Wanneer andere dorpen volgen, is nog niet bekend.
Alleen vanaf de openbare weg
De gemeente benadrukt dat onderzoekers geen bijzondere bevoegdheden hebben. Zij voeren hun werkzaamheden uitsluitend uit vanaf de openbare weg en mogen niet zomaar particuliere tuinen of erven betreden.
Met behulp van vleermuisdetectoren vangen zij ultrasone geluiden op om vast te stellen welke soorten aanwezig zijn en hoeveel dieren er voorkomen. Daardoor kunnen onderzoekers soms langere tijd bij een woning blijven staan.
Ook als tijdens het onderzoek veel vleermuizen, huismussen of gierzwaluwen worden aangetroffen, betekent dat volgens de gemeente meestal niet dat een verbouwing of verduurzaming onmogelijk wordt. In de meeste gevallen kunnen werkzaamheden gewoon plaatsvinden volgens de regels van het Soortenmanagementplan, zonder dat daarvoor een extra vergunning nodig is.
Kosten
Voor het onderzoek en het opstellen van het Soortenmanagementplan heeft de provincie Gelderland ruim 200.000 euro subsidie beschikbaar gesteld. De gemeente heeft voor het onderzoek in Dieren en Ellecom tussen de 175.000 en 200.000 euro besteed.
Volgens de gemeente wordt de subsidie volledig gebruikt voor de onderzoeken in Dieren en Ellecom en voor het opstellen van het Soortenmanagementplan. Voor de overige dorpen moeten later andere financiële middelen worden gevonden.
