RHEDEN – De gemeente Rheden wil € 480.000 investeren in een woning aan de Havelandseweg 52. Het huis moet uiteindelijk worden gesloopt om plaats te maken voor een toekomstige verbinding tussen twee delen van bedrijventerrein Haveland. Wanneer die verbinding er komt, is nog niet duidelijk, dit kan zo nog 10 jaar duren. Toch wil het college de woning nu al kopen, terwijl de gemeente de komende jaren juist vastgoed wil verkopen.
De aankoop kost € 415.000, exclusief bijkomende kosten. Daarnaast is ongeveer € 65.000 nodig om de woning tijdelijk te kunnen gebruiken. De gemeente wil het huis mogelijk laten bewonen door vier tot zes personen. Als dat niet mogelijk blijkt, kan het college besluiten de woning na aankoop al te slopen. De gemeenteraad bespreekt het voorstel op 24 november.
Miljoenenplan zonder duidelijke planning
De aankoop hangt samen met de plannen om Haveland te veranderen van een bedrijventerrein in een gebied waar mensen kunnen wonen en werken. De gemeenteraad stelde het Masterplan Haveland in april 2025 vast. De transformatie moet in ongeveer vijftien jaar worden uitgevoerd, als het aan de gemeente ligt.
De gemeente wil met de aankoop voorkomen dat een belangrijke plek voor de toekomstige inrichting van het gebied buiten haar bereik raakt. De woning ligt op de plek waar een verbinding / straat moet komen tussen het oostelijke en westelijke deel van Haveland. Die route moet lopen van de Steegse Haven richting de rest van het dorp en het station. Ook is op deze plek ruimte voor een plein voorzien.
Maar er is nog geen concrete planning voor de aanleg van de verbinding. De ontwikkeling van Haveland is afhankelijk van verschillende grondeigenaren en verdere planvorming. De gemeente heeft zelf weinig grond in het gebied.
Daardoor koopt Rheden nu een woning voor een ontwikkeling die nog vele jaren kan duren. Het is niet duidelijk hoeveel tijd er zit tussen de aankoop en de uiteindelijke sloop.
Gemeente wil juist vastgoed verkopen
De aankoop staat op gespannen voet met het eigen vastgoedbeleid van de gemeente. Rheden heeft voor 2027 tot en met 2029 de opdracht om vastgoed af te stoten en jaarlijks 1 miljoen euro aan verkoopopbrengsten te realiseren.
Het college erkent in het raadsvoorstel dat de aankoop daar niet bij past. Toch vindt het college de aankoop nodig om de toekomstige verbinding mogelijk te maken.
Een vergelijking met andere mogelijkheden ontbreekt in het voorstel. Zo wordt niet uitgewerkt of de gemeente de verbinding ook op een andere plek kan realiseren. Ook staat er niet welke alternatieven zijn onderzocht om de grond voor de toekomst veilig te stellen.
Dat maakt het lastig om te beoordelen of de aankoop nu noodzakelijk is, of dat de gemeente ook op een later moment stappen kan zetten.
Kosten lopen nog verder op
De aankoopprijs van € 415.000 en de investering van € 65.000 komen samen op € 480.000. Daar komen de kosten koper nog bij. Ook moet de gemeente rekening houden met ongeveer € 15.000 aan toekomstige sloopkosten.
De gemeente raamt de jaarlijkse kapitaallasten op ongeveer € 20.000 in de periode van 2027 tot en met 2043. Dat zijn de jaarlijkse financiële lasten die samenhangen met de investering.
De gemeente wil deze lasten betalen uit de beschikbare ruimte voor kapitaallasten. Het voorstel geeft echter geen volledig overzicht van de totale kosten over de hele periode. Ook is niet duidelijk hoeveel geld nodig is voor beheer, onderhoud, verzekering en eventuele andere kosten zolang de woning in gemeentelijk bezit is.
De sloopkosten zijn bovendien slechts een schatting. In de raming is geen rekening gehouden met onverwachte kosten, bijvoorbeeld door asbest of bodemverontreiniging. Daarmee is het bedrag van € 480.000 niet het volledige financiële plaatje. De gemeente moet ook rekening houden met bijkomende kosten, jaarlijkse lasten en de uiteindelijke sloop.
Eerst verbouwen, mogelijk daarna slopen
Het college wil de woning tijdelijk laten gebruiken om leegstand en kraak te voorkomen. Het gaat om bruikleen voor maximaal vier tot zes personen. Volgens het voorstel moet die vorm van gebruik voorkomen dat bewoners huurrechten opbouwen.
Voor het tijdelijke gebruik is ongeveer € 65.000 nodig. Welke werkzaamheden daarvoor precies moeten worden uitgevoerd, staat niet in het voorstel. Ook is niet duidelijk hoe lang de woning nog kan worden bewoond.
Als tijdelijk gebruik niet mogelijk blijkt zonder dat huurrechten ontstaan, kan het college besluiten de woning na aankoop ook meteen te slopen. De gemeente kan dan dus geld uitgeven aan de aankoop en verbouwing, terwijl het huis mogelijk maar heel kort wordt gebruikt.
Op dit moment wordt het per jaar verhuurd door Vivare. Dit kan jaarlijks worden verlengd.
Het college moet dus nog onderzoeken hoe het tijdelijke gebruik precies kan worden geregeld. Maar een uitgewerkt plan met een planning, kostenoverzicht en verwachte gebruiksduur ontbreekt nog.
Woning verdwijnt uit de woningvoorraad
De aankoop heeft ook gevolgen voor de woningvoorraad. De gemeenteraad wordt gevraagd in te stemmen met het voornemen om de woning uit de woningvoorraad te halen zodra de transformatie van Haveland wordt uitgevoerd.
Als tijdelijke bewoning niet mogelijk blijkt, kan de woning eerder worden gesloopt. Daarmee verdwijnt een bestaande woning voordat duidelijk is wanneer de toekomstige ontwikkeling wordt gerealiseerd.
Dat roept vragen op, omdat de gemeente met de transformatie van Haveland juist meer woningen wil toevoegen. Het voorstel maakt niet duidelijk hoeveel woningen uiteindelijk in het gebied worden gebouwd en hoe het verdwijnen van deze woning zich verhoudt tot de totale woningbouwplannen.
Wat als Haveland niet doorgaat?
Het college houdt er rekening mee dat de transformatie van Haveland mogelijk ook niet wordt uitgevoerd. In dat geval kan de gemeente de woning of de grond weer verkopen tegen de dan geldende getaxeerde marktwaarde.
In het voorstel wordt de grondwaarde na sloop geraamd op ongeveer € 150.000. Dat is heel veel minder dan de aankoopsom van € 415.000, nog zonder de bijkomende kosten en de investering van € 65.000.
Dat verschil betekent niet automatisch dat de gemeente dat bedrag verliest. De uiteindelijke financiële gevolgen hangen onder meer af van de marktwaarde, de boekwaarde en de kosten die in de tussentijd worden gemaakt. Het voorstel bevat geen uitgewerkte berekening voor dit scenario. Ook is niet duidelijk welke financiële gevolgen ontstaan als de gemeente de woning eerder moet slopen of de ontwikkeling jarenlang op zich laat wachten.
Overeenkomst al getekend
Toch heeft de gemeente de koopovereenkomst met woningcorporatie Vivare al opgesteld en ondertekend. De aankoop is wel afhankelijk van goedkeuring van de gemeenteraad vóór 31 december 2026.
Daarnaast is goedkeuring nodig van de Autoriteit woningcorporaties. Die goedkeuring moet uiterlijk 31 december 2026 onherroepelijk zijn. Als Vivare bericht krijgt dat de toezichthouder de transactie niet goedkeurt, komt de overeenkomst volgens het voorstel niet tot stand. De gemeenteraad moet dus nog instemmen met de financiële middelen voor de aankoop, terwijl er al een overeenkomst ligt die al onder voorwaarden is getekend.
Raad moet afwegen of de aankoop wel verantwoord is
Het college wil met de aankoop een strategische plek voor de toekomst van Haveland veiligstellen. Dat kan belangrijk zijn voor de inrichting van het gebied. Maar de gemeente neemt ook een financieel risico, omdat de uitvoering van het masterplan nog vele jaren kan duren en afhankelijk is van verschillende partijen.
Voordat de gemeenteraad instemt, zijn er nog belangrijke vragen. Waarom moet de woning juist nu worden gekocht? Welke alternatieven zijn onderzocht? Wat zijn de totale kosten, inclusief beheer en onderhoud? En wat gebeurt er financieel als de plannen niet doorgaan?
Het voorstel geeft op die punten geen volledig antwoord. De gemeenteraad moet op 24 november afwegen of het veiligstellen van deze locatie de investering en de onzekerheden rechtvaardigt.
