DE STEEG – De digitale dienstverlening van de gemeente Rheden blijkt kwetsbaarder dan tot nu toe naar buiten is gebracht. Door storingen in het systeem ‘Civision Samenleving’ moeten ambtenaren soms terugvallen op handmatig werk. Aanvragen voor onder meer Wmo en jeugdhulp kunnen daardoor vertraging oplopen. Opvallend is dat de accountant al in 2024 waarschuwde voor tekortkomingen in het beheer van het systeem.
Het college van burgemeester en wethouders erkent inmiddels dat de informatievoorziening van Rheden een flinke kwaliteitsverbetering nodig heeft. Het college schrijft dat de problemen met Civision Samenleving duidelijk hebben gemaakt hoe afhankelijk de gemeentelijke dienstverlening is van goed werkende computersystemen.
Maar wat betekenen die problemen concreet voor inwoners en medewerkers? Uit eerdere gemeentelijke informatie, op de website van Rheden.nl, blijkt dat medewerkers bij storingen tijdelijke oplossingen moeten gebruiken en processen handmatig moeten uitvoeren.
Ambtenaren moeten terugvallen op handwerk
Op 6 juli 2026 meldde de gemeente een technische storing in systemen voor de Wmo en Jeugdhulp. Medewerkers probeerden de dienstverlening zoveel mogelijk door te laten gaan, maar moesten daarvoor noodgedwongen tijdelijke oplossingen en handmatige processen gebruiken.
De gemeente waarschuwde dat aanvragen en wijzigingen langer konden duren dan gebruikelijk. Dat betekent dat de problemen niet alleen een interne ICT-kwestie zijn. Ook inwoners kunnen de gevolgen merken wanneer aanvragen niet op de gebruikelijke manier kunnen worden verwerkt. Hoeveel aanvragen daadwerkelijk vertraging hebben opgelopen en hoeveel inwoners hierdoor zijn geraakt, is nog niet duidelijk.
Accountant waarschuwde al in 2024
Nog opvallender is dat de accountant van de gemeente al eerder tekortkomingen signaleerde. In de boardletter over 2024 wees Baker Tilly op problemen met de beheersing van Civision Samenlevingszaken.
Zo waren belangrijke maatregelen rond het beheer niet formeel vastgelegd en ingevoerd. Het ging onder meer om het ontbreken van een formele procedure voor wijzigingen in het systeem en periodieke controles op actieve gebruikers en hun toegangsrechten.
De accountant adviseerde ook om de controle op uitbesteed ICT-beheer te verbeteren.
Daarmee dringt zich de vraag op waarom deze problemen niet eerder structureel zijn aangepakt. Welke maatregelen zijn na de waarschuwingen genomen en wie heeft gecontroleerd of die maatregelen daadwerkelijk werkten?
Beheer leunt op klein team
Normaal gesproken zijn drie medewerkers verantwoordelijk zijn voor het functioneel beheer van Civision. Omdat een vaste beheerder minder beschikbaar was, zocht de gemeente in 2024 al een tijdelijke ondersteuning. Die beheerder moet onder meer storingen oplossen, het systeem onderhouden, gegevensverzoeken afhandelen en medewerkers ondersteunen.
Zes uitvoeringsteams zijn afhankelijk van Civision: Inkomen, Werk en Participatie, Wmo, Sociaal Meldpunt, Vervoer en Jeugd. Dat maakt het systeem belangrijk voor een groot deel van de gemeentelijke dienstverlening.
Rheden trekt onderzoek uit tot 2027
Het college wil nu een uitgebreide analyse laten uitvoeren. Een kwartiermaker moet dan de kwetsbaarheden, risico’s en verbeterpunten in kaart brengen. Daarna volgt een plan van aanpak. In de tweede helft van 2027 moeten de eerste concrete verbeteringen beginnen. Rond de zomer van dat jaar krijgt de gemeenteraad dan meer informatie.
Hoeveel deze operatie gaat kosten, is ook nog niet bekend. De gemeente moet dan ook rekening houden met investeringen in nieuwe ICT, externe deskundigen, opleidingen en aanpassingen van werkprocessen.
Het college zegt ondertussen wel maatregelen te nemen om acute risico’s voor de dienstverlening en veiligheid te beperken.
Buurgemeente Brummen koos al voor ander systeem
De vraag is ook of Rheden moet blijven investeren in Civision of beter kan overstappen naar andere software. Buurgemeente Brummen heeft inmiddels gekozen voor ZorgNed als nieuw systeem voor het sociaal domein. Daarvoor werd in 2024 een aanbesteding uitgeschreven met een geraamde opdrachtwaarde van 700.000 euro exclusief btw.
Brummen koos voor één systeem met één database voor onder meer de Wmo en Jeugdwet. Die keuze roept de vraag op of Rheden ook serieus naar alternatieven kijkt en of het huidige systeem nog wel de beste oplossing is.
Wie is verantwoordelijk?
De problemen raken aan de verantwoordelijkheden van meerdere partijen. Rheden is verantwoordelijk voor de eigen dienstverlening en het opdrachtgeverschap. Arnhem | De Connectie verzorgt een belangrijk deel van de ICT-dienstverlening. Ook softwareleverancier PinkRoccade speelt een rol.
Wie precies verantwoordelijk is voor de ontstane situatie, wordt in de raadsinformatiebrief nog niet duidelijk.
De gemeenteraad zal daarom niet alleen willen weten hoe de ICT in de toekomst wordt verbeterd, maar ook waarom eerdere waarschuwingen niet tot voldoende verbetering hebben geleid.
De belangrijkste vragen zijn hoeveel inwoners hinder hebben ondervonden, of er achterstanden zijn ontstaan, welke tekortkomingen inmiddels zijn opgelost en hoeveel geld nodig is om de problemen definitief aan te pakken.
Voeg Studio Rheden hier toe aan je Google-favorieten. (uitleg)
