ROZENDAAL – Veel inwoners van Rozendaal zijn niet blij met de nieuwe plannen van het college en de tijdelijke burgemeester om de gemeente te laten fuseren met Rheden en Brummen. Tijdens een informatieavond kwamen veel vragen uit de zaal. De antwoorden van de gemeente konden niet iedereen overtuigen. Regelmatig kregen inwoners die kritische vragen stelden groot applaus van andere aanwezigen.
Toch lijkt het het college van burgemeester en wethouders van Rozendaal niet van plan de voorgestelde koers aan te passen. Inwoners hopen nu dat de gemeenteraad op dinsdag 10 november een andere afweging maakt.
Ook klinkt kritiek op de manier waarop het bewonersinitiatief ‘Rozendaal Blijft’ bij het proces wordt betrokken. En is er wel voldoende aan participatie gedaan voor deze grote beslissing?
Gelijkwaardig aan tafel, maar hoeveel invloed straks?
Het college benadrukte tijdens de informatieavond drie keer dat Rozendaal bij een fusie met Rheden en Brummen als ‘gelijkwaardige‘ partner aan tafel zit. De drie gemeenten zouden samen keuzes maken over de inrichting van de nieuwe gemeente. Maar dat klopt helemaal niet.
Gelijkwaardigheid tijdens de onderhandelingen betekent niet automatisch dat Rozendaal na de fusie evenveel politieke invloed heeft.
De nieuwe gemeente krijgt ongeveer 67.000 inwoners. Daarvan wonen er 45.849 in Rheden, 21.562 in Brummen en ongeveer 1.800 in Rozendaal. Rozendaal vertegenwoordigt daarmee een heel klein deel van de inwoners. De politieke invloed na de fusie hangt uiteindelijk onder meer af van de verkiezingsuitslag en de zetelverdeling in de nieuwe gemeenteraad.
Ook is het niet zo dat één gezamenlijk gemeentebestuur namens alle drie de gemeenten nu al definitief kan beslissen. De gemeenteraden moeten ieder hun eigen besluiten nemen over de vervolgstappen. De raad van Rozendaal bespreekt het voorstel op 10 november. Daarna moeten ook Rheden en Brummen zich nog uitspreken.
Arnhem of Rheden en Brummen
In de presentatie worden twee mogelijkheden naast elkaar gezet: aansluiting bij Arnhem of een fusie met Rheden en Brummen. De manier waarop die opties worden beschreven, valt wel op.
Bij Arnhem worden vooral mogelijke veranderingen en risico’s genoemd. Rozendaal zou onderdeel worden van een grote stad. Inwoners kunnen te maken krijgen met andere voorzieningen, langere lijnen naar het bestuur en veranderingen in de dienstverlening. Ook verandert het woonadres van inwoners: hun woonplaats wordt namelijk Arnhem.
Bij Rheden en Brummen ligt de nadruk juist op de voordelen. Het college wijst dan op de bestaande verbondenheid, het behoud van de dorpse identiteit, korte lijnen en gelijkwaardigheid tijdens het fusieproces.
De presentatie noemt daarmee vooral mogelijke nadelen van Arnhem en vooral voordelen van Rheden en Brummen. Een even uitgebreide uitwerking van de risico’s en nadelen van die laatste optie ontbreekt op de informatieavond.
Grote verschillen in begrotingen
De presentatie benadrukt dat de grotere gemeenten financieel meer mogelijkheden hebben. De begrotingen laten zien hoe groot de verschillen zijn.
GemeenteBegroting
Arnhem (2026)circa 1 miljard euro
Rheden (2027)circa 183 miljoen euro
Brummen (2027)circa 74 miljoen euro
Rozendaal (2027)circa 7 miljoen euro
De bedragen hebben niet allemaal betrekking op hetzelfde begrotingsjaar. Arnhem gaat over 2026; de andere drie bedragen over 2027.
Volgens de presentatie heeft Rozendaal een structureel tekort in de jaren 2027 tot en met 2030. Rheden en Brummen hebben juist een positief structureel saldo. Maar de presentatie laat niet concreet zien wat de herindeling financieel voor de inwoners van Rozendaal gaat betekenen.
Een Rozendaler wil uiteindelijk niet alleen weten of de gemeente financieel gezonder wordt, maar ook wat dat voor de eigen portemonnee betekent.
Arnhem heeft het laagste OZB-tarief
Een opvallend verschil zit in de onroerendezaakbelasting (OZB). Het tarief voor woningeigenaren is in Arnhem volgens de presentatie het laagst.
GemeenteOZB-tarief woningeigenaren
Arnhem0,1044 procent
Rozendaal0,1094 procent
Brummen0,1279 procent
Rheden0,1306 procent
Het tarief in Rheden en Brummen ligt nu dus hoger dan in Rozendaal. Bij een aansluiting bij Arnhem zou het genoemde tarief juist lager zijn dan het huidige Rozendaalse tarief.
Dat betekent niet automatisch dat inwoners bij een fusie met Rheden en Brummen een vast bedrag meer gaan betalen. De uiteindelijke aanslag hangt ook af van de WOZ-waarde en de toekomstige belastingtarieven. De presentatie bevat geen berekening van de gevolgen voor verschillende typen huishoudens.
Het is opmerkelijk dat het college de financiële voordelen van grotere gemeenten benoemt, maar niet laat zien wat de herindeling financieel betekent voor inwoners van Rozendaal.
Nieuwe organisatie: ruim 600 fte?
Ook de omvang van de ambtelijke organisaties komt in de presentatie aan bod. Arnhem heeft 1.193 fte. Rheden heeft 349 fte, Brummen ongeveer 192 fte en Rozendaal 13,5 fte.
De presentatie spreekt bij een fusie van Rheden, Brummen en Rozendaal over een nieuwe organisatie van ruim 600 fte. Maar de genoemde aantallen komen samen uit op 554,5 fte. Dat is een verschil van minimaal 45,5 fte. De presentatie geeft geen verklaring voor die rekensom.
Voorkeur inwoners volgens participatie
De presentatie stelt dat uit de participatie een voorkeur blijkt voor een fusie met Rheden en Brummen boven aansluiting bij Arnhem.
Maar hoeveel inwoners precies hebben meegedaan en hoe de voorkeuren verdeeld zijn, wordt in de presentatie niet duidelijk.
Dat is wel een belangrijk punt, omdat tijdens de informatieavond juist veel kritische vragen werden gesteld. Inwoners van het lokale initiatief “Rozendaal Blijft” vinden bovendien dat hun initiatief niet serieus wordt genomen. Het initiatief pleit voor een zorgvuldige afweging van de verschillende mogelijkheden.
De gemeenteraad van Rozendaal moet op 10 november een besluit nemen over het voorstel van het college. Als de raad dan al instemt, kunnen de gesprekken met Rheden en Brummen verder worden uitgewerkt. De beoogde startdatum van de nieuwe gemeente is 1 januari 2030.
