De Zoomerij wil vanaf 2027 op maandag dicht: hoge kosten en financiële tekorten

Bibliotheek De Zoomerij in De Bundel aan het Ericaplein in Dieren Foto: Martin Slijper
Bibliotheek De Zoomerij in De Bundel aan het Ericaplein in Dieren Foto: Martin Slijper

DIEREN – De Zoomerij wil vanaf 1 januari 2027 de deuren op maandagen sluiten. Directeur Doeko Pinxt kondigde die maatregelen aan op LinkedIn. De organisatie zegt dat de kosten te hoog zijn en dat er onvoldoende geld beschikbaar is. Het voornemen roept vragen op in de Rhedense politiek.

BurgerBelangen Rheden is niet blij met het plan. De partij vindt het niet wenselijk dat een eventuele bezuiniging direct leidt tot het schrappen van een volledige openingsdag. Volgens BurgerBelangen vervult de bibliotheek een belangrijke maatschappelijke functie voor inwoners van Dieren en omgeving.

De partij wil dat eerst samen met De Zoomerij wordt onderzocht hoe financiële tegenvallers kunnen worden opgevangen, zonder dat de toegankelijkheid en dienstverlening voor inwoners verminderen. Ook vraagt BurgerBelangen zich af of De Zoomerij deze stap kan zetten binnen de contractuele afspraken met de gemeente.

Extra subsidie van 133.000 euro

De Zoomerij vroeg de gemeente om 133.000 euro extra subsidie, maar kreeg dat bedrag niet. De organisatie had in 2025 in totaal ruim 4,6 miljoen euro aan inkomsten. De gevraagde subsidie komt overeen met ongeveer 2,9 procent van dat bedrag.

Dat betekent niet dat al die inkomsten vrij beschikbaar zijn. Een deel bestaat uit doel- en projectsubsidies, die bedoeld zijn voor specifieke activiteiten en projecten. De reguliere exploitatiesubsidies bedroegen in 2025 ongeveer 2,57 miljoen euro.

De vraag is waarom het uitblijven van de extra subsidie ertoe leidt dat een volledige openingsdag verdwijnt. De Zoomerij heeft de financiële situatie en de stijgende kosten als reden genoemd.

Inkomsten stijgen, maar kosten ook

Uit het jaarverslag over 2025 blijkt dat de totale inkomsten van De Zoomerij stegen van ruim 4,08 miljoen euro in 2024 naar ruim 4,61 miljoen euro in 2025. Dat is een stijging van ruim 522.000 euro, bijna 13 procent. De uitgaven namen eveneens toe. Die stegen van ruim 4,24 miljoen euro naar ruim 4,74 miljoen euro. De kosten stegen daarmee met bijna 502.000 euro.

De organisatie sloot 2025 af met een verlies van 132.513 euro. Een jaar eerder was het verlies ruim 152.000 euro. Het tekort werd dus kleiner, maar De Zoomerij gaf in 2025 nog altijd meer uit dan er binnenkwam.

Personeelskosten stijgen, aantal medewerkers daalt

Een zeer groot deel van de uitgaven gaat naar personeel. In 2025 bedroegen de personeelskosten ruim 2,8 miljoen euro. Personeel was daarmee goed voor ongeveer 59 procent van alle lasten. Opvallend is dat het aantal fte’s in dezelfde periode juist daalde. De formatie ging van 36,5 fte in 2024 naar 33,8 fte in 2025. De personeelskosten stegen dus terwijl de organisatie met minder arbeidsplaatsen werkte. Het jaarverslag geeft geen duidelijke uitsplitsing van de oorzaken van die stijging. Dat roept de vraag op waardoor de personeelskosten zo sterk zijn toegenomen.

Huisvestingskosten bijna 60 procent hoger

Ook de huisvestingskosten zijn flink gestegen. In 2024 bedroegen die ruim 483.000 euro. Een jaar later was dat ruim 771.000 euro. Dat is een toename van bijna 287.500 euro, ongeveer 59 procent. Het jaarverslag geeft in de financiële overzichten geen verdere uitsplitsing van deze stijging.

Gratis lidmaatschap en boetes blijven voorlopig bestaan

De Zoomerij wilde eerder het gratis lidmaatschap uitbreiden en de boetes voor te laat ingeleverde boeken afschaffen. Die plannen staan voorlopig in de ijskast. Volgens het jaarverslag zijn ze financieel niet haalbaar.

Dat is opvallend, omdat Pinxt in een brief aan de gemeenteraad, het college en de formateur in april juist om meer financiële ruimte vroeg. In die brief wees hij op de maatschappelijke rol van De Zoomerij en op de positie van de organisatie als bibliotheek.

Bezoekersaantallen

Pinxt schreef dat De Zoomerij in de periode 2023 tot en met 2025 is uitgeroepen tot best presterende bibliotheek van Gelderland. Landelijk staat de organisatie volgens hem in de top 10 van 131 bibliotheekorganisaties.

Bij de beoordeling spelen onder meer bezoekersaantallen een rol. Die aantallen zeggen op zichzelf niet hoeveel bezoekers daadwerkelijk voor de bibliotheek komen. De Zoomerij ontvangt ook mensen voor veel andere activiteiten en maatschappelijke voorzieningen. Het jaarverslag geeft geen uitsplitsing van het aantal bezoekers naar reden van bezoek.

‘Dagelijkse praatje valt weg’

Pinxt reageerde op LinkedIn op het uitblijven van de extra subsidie. “Komend jaar zullen onze deuren vaker dicht blijven”, schrijft hij. Volgens de directeur zijn ingrijpende keuzes nodig die al op 1 januari 2027 moeten ingaan.

“Als eerste stap sluiten we op maandagen en beperken we de openingstijden op andere dagen.”

Pinxt zegt teleurgesteld te zijn dat hij op maandag de deuren moet sluiten. Voor sommige bezoekers betekent dat volgens hem dat het “dagelijkse praatje in de ochtend en de ontmoeting met anderen” wegvalt.

Vooral in Dieren-Stenfert vervult De Zoomerij volgens Pinxt een brede maatschappelijke rol. Gelukkig zijn er ook buurthuizen waar Dierenaren terechtkunnen.

De financiële cijfers laten zien dat De Zoomerij meer inkomsten heeft gekregen, maar dat de uitgaven eveneens flink zijn gestegen. Vooral de personeels- en huisvestingskosten vallen erg op. De vraag is welke mogelijkheden de organisatie nog heeft om de kosten op te vangen, voordat inwoners een openingsdag moeten missen.