ARNHEM – Belangenorganisaties zijn verbijsterd. Sinds er een aantal weken nieuwe bussen rijden in de regio, ontdekten zij dat in stadsbussen het aantal rolstoelplekken is teruggebracht naar één plek. De vorige bussen hadden twee rolstoelplaatsen. “Een enorme achteruitgang in de toegankelijkheid”, stellen de organisaties. Ze begrijpen niet hoe de provincie dat als opdrachtgever heeft kunnen laten gebeuren.
Sinds 28 juni is de nieuwe OV-concessie in de regio Arnhem-Nijmegen-Foodvalley ingegaan. Dat betekent dat de provincie en vervoerder Transdev samen een overeenkomst hebben gesloten over hoe het openbaar vervoer in de regio er de komende tien jaar uit ziet.
Er is van alles veranderd. Een van die veranderingen: 92 stadsbussen hebben voortaan niet twee, maar slechts één rolstoelplek. Die ruimte is ook bedoeld voor kinderwagens en rollators.
Geen plek in de bus
Onbegrijpelijk, vinden belangenorganisaties Arnhems Platform voor Chronisch Zieken en Gehandicapten, het Zelfregie Centrum Nijmegen en Stichting Gehandicaptenplatform Overbetuwe. In een bericht aan de Provinciale Staten schrijven ze: “Wij zijn echt totaal verbijsterd […] dit kan niet anders dan een vergissing zijn.”
Yentl Zevenbergen zit in een rolstoel en is volledig afhankelijk van het OV. Met de bus reizen kan voor haar al best stressvol zijn. “Ik pak altijd één of twee bussen eerder, omdat ik niet zeker weet of ik mee kan”, vertelt ze. Dat er nu nog maar plek is voor één rolstoel maakt deze kans nog kleiner. “Het gebeurt me ook met twee plekken al vaker dat allebei de plekken bezet zijn.”
Het maakt ook rolstoelgebruiker Heidi Borgers meer gespannen. “Het hoort een inclusieve en toegankelijke samenleving te zijn en dat ervaar ik nu niet”, vertelt ze. Daarnaast kun je, als je samen met iemand reist die ook in een rolstoel zit, niet meer tegelijk instappen. Dan moet je wachten op de volgende bus, en die komt soms pas dertig minuten later. “Dan kom je niet tegelijk op de afspraak en zit je een half uur op elkaar te wachten.”
Bekijk hier hoe Yentl en Heide met de bus reizen:
De verandering komt uit het niets voor de belangenorganisaties. Zij zijn niet betrokken bij de plannen om een van de plekken te schrappen. “Zowel de provincie als Transdev heeft geen contact met ons opgenomen”, aldus het APCG. Terwijl dat normaal gesproken wel gebeurt als er nieuw beleid moet komen, legt het APCG uit.
'Niets over ons, zonder ons'
Het APCG wijst naar het VN-verdrag Handicap. Dit internationale mensenrechtenverdrag stelt dat de overheid ervoor moet zorgen dat mensen met een beperking volwaardig mee kunnen doen, ook in het openbaar vervoer. De kern van het verdrag is ‘Niets over ons, zonder ons’.
De woordvoerder van het APCG legt uit: “De afspraak is: als er beleid wordt gemaakt dat gaat over mensen met een handicap, moet je hen daarbij betrekken. Doe je dat alleen met mensen zonder een handicap, dan mis je de kennis en ervaring van hoe het is om met een handicap te leven.”
ROCOV
Transdev vertelt dat zij werken aan de hand van de eisen die de provincie opstelt: er moet ruimte zijn voor ten minste één (elektrische) rolstoel. Het plan is voorgelegd aan verschillende belanghebbenden, waaronder het Regionaal Overleg Consumenten Belangen Openbaar Vervoer (ROCOV). Die partij komt op voor de belangen van reizigers, waaronder ook mensen met een beperking.
Het APCG vindt dit niet voldoende, zij hadden zélf betrokken willen worden. Volgens hen kan het ROCOV namelijk niet gezien worden als een vertegenwoordigende organisatie voor mensen met een beperking.
Ook de provincie laat zich adviseren door het ROCOV. De provincie geeft aan ernaar te streven om het openbaar vervoer voor iedereen toegankelijk te maken, zodat reizigers zelfstandig gebruik kunnen maken van het OV. “Daarom worden in de concessies eisen gesteld aan onder andere toegankelijke voertuigen, reisinformatie in en bij voertuigen, toegankelijke bushaltes en haltevoorzieningen.”
Gehalveerd of niet?
De rolstoelplekken zijn in de stadsbussen gehalveerd, terwijl er geen sprake van achteruitgang van de toegankelijkheid mag zijn, legt het APCG uit. “Er zijn de afgelopen tien jaar altijd twee plekken voor een rolstoel geweest en nu opeens nog maar één. Dat betekent heel veel voor de vrijheid van mensen.”
Dat ziet de provincie anders. Volgens hen was er altijd al maar één officiële rolstoelplek met gordel, beugel en stopknop. In een aantal bussen was er inderdaad ruimte voor twee rolstoelen, maar dan ging het niet om twee officiële plekken. Dus is er volgens de provincie geen sprake van achteruitgang.
Reizen met de bus? Voor mensen met een beperking vaak onmogelijk
