GEMEENTE RHEDEN – Over de volle lengte van de gemeente Rheden trekt de IJssel zich opvallend ver terug en komen grote delen van de kribben en zandbanken droog te liggen. Bij Dieren, waar de rivier door de hoge ligging aan de Veluwe direct langs de IJsselkade en veerstoep stroomt, levert dat bijzondere beelden op.
De historisch lage waterstand heeft grote gevolgen voor de scheepvaart, de dorpen langs de rivier en de natuur op de Veluwezoom.
Staat het water echt lager dan in 1947?
Veel mensen vragen zich af of het water nu lager staat dan in het bekende droogtejaar 1947. In 1947 stroomde er inderdaad minder water ons land binnen dan nu. Toch meten we vandaag op veel plekken een lagere waterstand in centimeters.
Dat heeft te maken met de bodem van de rivier. Die bodem is door de jaren heen uitgesleten en door mensen dieper gemaakt om schepen beter te laten varen. Omdat de rivierbodem nu dieper ligt, staat het water simpelweg ook lager.
Tekst gaat verder onder de foto
Schepen varen met heel weinig lading
De scheepvaart op de IJssel ligt nog niet helemaal stil, maar schippers hebben het zwaar. Om te voorkomen dat ze de bodem raken, varen ze met een beperkte diepgang. Dat betekent dat ze veel minder lading meenemen, soms maar 20 tot 30 procent van wat er normaal op het schip past.
Ook voor de veerponten is de situatie lastig. Als het water te ver zakt, worden de op- en afritten te steil of raakt de pont de bodem.
Tekst gaat verder onder de foto
Droogte bij het kanaal en op de Veluwezoom
De lage rivier trekt ook grondwater weg uit de omgeving. Het Apeldoorns-Dierens Kanaal merkt dit direct: bij de sluis in Dieren lekt door het grote hoogteverschil flink wat water weg richting de diepe IJssel. Dat verlies wordt deels aangevuld door grondwater dat vanaf de Veluwe toestroomt. Toch warmt het stilstaande water bij warm weer snel op, wat kan zorgen voor blauwalg en vissterfte.
In de bossen van de Veluwezoom is de droogte ook goed te zien. Veel kleine beken voeren nauwelijks nog water af en ook de drinkpoelen vallen droog. Dat is erg voor de dieren, maar ook voor de bodem van de poelen. Als die leemlaag eenmaal uitdroogt, ontstaat er blijvende schade. Boswachters van Natuurmonumenten brengen in heel droge periodes daarom water met wagens naar het bos om de poelen bij te vullen.
Tekst gaat verder onder de foto
Hoe lang blijft het zo?
Opvallend is ook de situatie bij stuw Driel, de zogenoemde kraan van Nederland. Rijkswaterstaat heeft deze stuw nu namelijk volledig opengezet. Normaal gesproken wordt de stuw bij droogte juist dichtgedaan om extra water richting de IJssel te duwen.
De Rijn staat nu echter zó extreem laag dat het water voor en achter de stuw even hoog staat. De stuw kan het water niet meer tegenhouden en heeft tijdelijk geen functie meer. Dit is voor het eerst in de geschiedenis gebeurd tijdens een zomerse droogte.
Tekst gaat verder onder de foto
Herstel komt pas als het in Duitsland langdurig gaat regenen. Volgens het weerbericht gebeurt dat voorlopig nog niet. De kans is dus groot dat we nog wekenlang naar een smalle IJssel kijken.
Heb jij mooie of opvallende foto’s gemaakt van de lage IJssel of de droogte op de Veluwezoom? Stuur ze naar de redactie van Studio Rheden!
