DOESBURG – Het is rustig bij de welbekende sluis in Doesburg. De doorgang is de verbinding van de Oude IJssel naar de Gelderse IJssel. Door de lage waterstand is de doorgang al maandenlang gesloten voor vrachtschepen langer dan 55 meter. En ook de pleziervaart laat zich nauwelijks zien.
Nog heel even en je kunt lopend de Oude IJssel oversteken. De welbekende sluis in het hanzestadje Doesburg staat bijna droog. Tenminste, aan de kant richting de grote IJssel. Allemaal het gevolg van het lage water. Omdat de sluisdeuren dicht zijn, blijft er wel water staan in het stuk Oude IJssel richting Doetinchem. Met alle gevolgen voor de scheepvaart. Zo kunnen grote vrachtschepen al langere tijd niet passeren en ook de recreanten laten het afweten.
Kans op schade is stuk groter
Sluiswachter Henrie Ploeg is al zo’n twintig jaar sluiswachter en ziet hoe bijzonder de omstandigheden zijn: “Dit is uitzonderlijk en het water zakt nog steeds.” Vrachtschepen van 55 meter of langer kunnen daardoor al maandenlang niet passeren. Sluiswachter Ploeg: “Kleinere vrachtboten zouden nog wel kunnen maar dat doet niemand. Want normaal kun je dan 1000 ton laden en nu maar 250 ton.” Ook de pleziervaart is een stuk minder. Ploeg: “Het is rustig. Die jachtjes zijn ook bang. Want met zo weinig water is de kans op schade een stuk groter.”
Het is een uitzonderlijk gezicht rondom de sluis. Waar bij hoog water de kade zelfs onderloopt en de vispassage zelfs niet meer te zien is, kijken omstanders metersdiep naar beneden. Daar is de bodem zichtbaar en is de Oude IJssel op sommige plekken alleen nog maar een klein stroompje. De Oude IJssel gaat iets verderop over in de grote Geldersche IJssel, en dat is weer een aftakking van de Rijn. De IJssel loopt van Westervoort via Zutphen, Deventer, Kampen en het Ketelmeer naar het IJsselmeer.
Minder containers en minder diep
Ook in Doesburg zit de Container Terminal Doesburg, goed voor zo’n 45.000 containers per jaar. Ook daar loopt het nu anders door de lage waterstand. Guus van Groningen, woordvoerder Container terminal Doesburg: “Door de lage waterstanden kunnen binnenvaartschepen minder diep afladen en dus minder containers per afvaart meenemen. We zitten inmiddels op ongeveer 40 procent van de gebruikelijke maximale laadcapaciteit van schepen.”
Volgens Van Groningen zijn er dus meer schepen nodig om hetzelfde aantal containers met goederen te vervoeren. “Dat is de grootste uitdaging voor de planning: balans vinden tussen volle en lege containers in combinatie met de maximale diepgang van de schepen.”
De kosten stijgen hierdoor ook, legt Van Groningen uit: “De financiële impact en grootste schade zit niet alleen in de extra operationele kosten voor de binnenvaart, maar raakt de hele keten. Bedrijven die normaal kiezen voor de binnenvaart vanwege de duurzaamheid en kostenefficiëntie, worden nu geconfronteerd met hogere kosten en minder voorspelbaarheid. En die hogere kosten kunnen uiteindelijk ook doorwerken in de prijs die de consument betaalt.”
Tot wanneer nog varen?
Of er een moment komt dat de IJssel helemaal niet meer bevaarbaar is, is afwachten. “Mocht dat scenario zich voordoen, gaan we een andere route varen”, zegt Van Groningen. “Dan moeten we voor de import naar Doesburg een andere route nemen en via Kampen de IJssel op varen. En waar nodig beschikken wij over de mogelijkheid om vervoer over de weg als alternatief in te zetten.”
Sluiswachter Henrie Ploeg hoopt dat het niet zo ver komt. Hij hoopt eigenlijk maar één ding: “Het moet hard gaan regenen. Vooral in Duitsland, dan komt het wel goed.”
‘Geen sprake van een natuurramp’: bedrijven krijgen geen compensatie voor laagwater
