Rheden wil van het gas af, maar het stroomnet raakt vol

Stroomnet raakt vol Foto: Pixabay
Stroomnet raakt vol Foto: Pixabay

RHEDEN – De gemeente Rheden werkt aan plannen om woningen stap voor stap aardgasvrij te maken. Maar hoe gaan we die woningen straks verwarmen? En is daar wel genoeg stroom voor? Het elektriciteitsnet raakt steeds voller. Dat maakt de overstap naar elektrisch verwarmen niet overal eenvoudig.

Het stroomnet raakt overbelast

Netbeheerders noemen dit netcongestie. Dat betekent dat er op sommige plaatsen te weinig ruimte is op het stroomnet om alle gevraagde elektriciteit te vervoeren. We gebruiken steeds meer stroom voor elektrische auto’s, warmtepompen en bedrijven. Daardoor kunnen ook bedrijven problemen krijgen als ze willen uitbreiden of een nieuwe aansluiting nodig hebben.

Liander noemt Rheden in een bericht van 2 november 2026 over de beperkte ruimte op het elektriciteitsnet. De provincie Gelderland noemt Rheden echter niet in haar overzicht, maar wel een deel van Brummen. Vanaf 1 januari 2027 kunnen nieuwe aanvragen in bepaalde gebieden op een wachtlijst komen. Wat dit precies voor Rheden betekent, is nog niet duidelijk.

Hoe wil Rheden woningen verwarmen?

Gemeenten zijn wettelijk verplicht om plannen te maken voor de overgang van aardgas naar andere warmtebronnen. Rheden heeft daarvoor een bredere energievisie opgesteld. In die visie uit 2025 staat dat het elektriciteitsnet al zwaar belast is. Daarom ziet de gemeente warmte als een belangrijke manier om woningen aardgasvrij te maken.

De gemeente wil eerst inzetten op isolatie en energiebesparing. Daarna wordt per buurt gekeken welke oplossing past. In dorpen en grotere woonkernen kunnen gezamenlijke warmtenetten mogelijk een oplossing zijn. In het buitengebied wordt eerder gedacht aan individuele oplossingen, zoals een warmtepomp. Niet iedere oplossing past overal.

Een publiek warmtebedrijf en REDO

Rheden onderzoekt de mogelijkheid van een publiek warmtebedrijf. Dat bedrijf zou warmtenetten kunnen aanleggen en beheren. Het college denkt aan een bedrijf dat volledig eigendom is van de gemeente. Ook samenwerking met andere gemeenten is een mogelijkheid. Er is nog geen definitieve keuze gemaakt over de vorm en de omvang van het bedrijf.

Daarnaast werkt de gemeente aan REDO: de Rhedense Energie Diensten Organisatie. Deze organisatie moet inwoners helpen bij het verduurzamen van hun woning. Denk aan advies over isolatie en energiebesparing.

Wethouder Alwin van Engelenburg laat weten dat het werk dat REDO in de toekomst moet gaan doen, nu al door de Energiebank wordt uitgevoerd. Volgens hem is er veel behoefte bij inwoners aan informatie over hun energieverbruik, isolatie en verduurzaming. Vooral de inzet van lokale energiecoaches werkt volgens de wethouder goed.

REDO is dus iets anders dan het warmtebedrijf: het ene helpt inwoners met hun woning, het andere zou de warmtenetten organiseren.

De plannen zijn in november met de gemeenteraad besproken. De verdere uitwerking moet duidelijk maken wat de organisaties gaan kosten en welke financiële risico’s er zijn.

Ook de kosten tellen mee

Een woning verduurzamen kan veel geld kosten. Niet iedereen kan zomaar isolatie of een nieuwe verwarmingsinstallatie betalen. Daarom is het belangrijk dat er ook aandacht is voor inwoners met een kleinere portemonnee.

Ook op bestuurlijk gebied zijn er ontwikkelingen. Brummen en Rheden werken aan een plan voor een mogelijke nieuwe gemeente. Rozendaal heeft besloten zich bij dat fusietraject te willen aansluiten. De gemeenteraden van Rheden en Brummen moeten daar nog over besluiten. Of de gemeenten later ook op het gebied van energie en warmte gaan samenwerken, is nog niet bekend.

De energietransitie vraagt dus om meer dan alleen een andere verwarming. Er moet voldoende ruimte zijn op het stroomnet, de oplossing moet bij de buurt passen en de kosten moeten betaalbaar blijven.